ตอนที่ 383 ความขัดแย้งกับความขัดแย้งที่ใหญ่กว่า

ขุนนางเหล่านี้ล้วนเป็นเพียง “ตัวประกอบ” ในการเผชิญหน้าบนท้องถนนก่อนหน้านี้ ดังนั้นแต่เดิมก็ไม่ได้ตั้งใจจะขังพวกเขาไว้นานนัก

คนกว่าสามสิบคนเดินออกมาจากคุกของแร็งส์ บรรดาครอบครัวและคนรับใช้ที่รอคอยพวกเขามานานก็รีบกรูเข้ามาล้อมรอบทันที มีทั้งคนที่ส่งเสียงดุด่า คนที่ไต่ถามด้วยความห่วงใย และคนที่กอดคอร้องไห้โฮ ก่อนจะลากตัวลูกชายตัวแสบของบ้านตัวเองไปที่รถม้าซึ่งจอดรออยู่ด้านนอก

ทว่า ขุนนางหนุ่มเหล่านั้นกลับพากันโวยวายว่าจะรอดูการพิจารณาคดีสาธารณะในวันมะรืนนี้ให้เสร็จก่อน ค่อยกลับไปที่พระราชวังแวร์ซายส์

ใช่แล้ว เมื่อวานนี้มีผู้คุมบอกพวกเขาว่า วันที่ 17 ของเดือนนี้ จะมีการพิจารณาคดีสาธารณะของสายลับเซาท์เนเธอร์แลนด์

คนที่โกรธแค้นจนแทบจะระเบิดอยู่ในคุกอย่างพวกเขา จะพลาดเรื่องนี้ไปได้อย่างไร?

สิ่งที่ตามมาก็คือเสียงดุด่าหรือคำอ้อนวอนจากบรรดาครอบครัวและคนรับใช้อีกระลอก

บรรดาคุณชายขุนนางจึงเล่าเรื่องที่ตัวเองถูกสายลับเซาท์เนเธอร์แลนด์หลอกลวงให้พวกเขาฟังอย่างเกรี้ยวกราด ว่าพวกเขาเตรียมตัวมาที่แร็งส์เพื่อปกป้องสิทธิ์ของพวกขุนนาง แต่กลับถูกตำรวจจับกุมตัวมาเสียก่อน

“พวกมันกล้าหลอกข้า! ข้าจะต้องดูพวกมันถูกตัดสินแขวนคอให้ได้!”

มีคนตะโกนเสียงดัง ซึ่งก็ได้รับเสียงสนับสนุนทันที:

“ใช่ ข้าจะไม่ยอมจากไปพร้อมกับความอับอายแบบนี้เด็ดขาด!”

“ข้าอยากจะทำเหมือนพวกชาวบ้าน เอาหินขว้างพวกมันให้หนักๆ เลย!”

“ข้าถึงขั้นอยากจะเป็นคนลงมือแขวนคอพวกมันเองด้วยซ้ำ…”

เรื่องที่เซาท์เนเธอร์แลนด์ส่งสายลับจำนวนมากมายุยงให้เกษตรกรฝรั่งเศสก่อกบฏ แพร่สะพัดไปทั่วประเทศฝรั่งเศสอย่างรวดเร็ว ชั่วขณะหนึ่งก็กลายเป็นที่วิพากษ์วิจารณ์กันไปทั่ว

บนหน้าหนังสือพิมพ์มีแต่ข่าวเรื่องนี้ รวมถึงประกาศการพิจารณาคดีสาธารณะของสายลับในวันที่ 17 เดือนนี้ ซึ่งจะจัดขึ้นที่แร็งส์ ลีล และปารีสทั้งสามแห่งตามคำสั่งของมกุฎราชกุมาร ข่าวสารใดๆ ที่ไม่เกี่ยวข้องกับ “คดีสายลับ” สำนักข่าวและสิ่งพิมพ์จะระงับการตรวจสอบชั่วคราว เพื่อให้มั่นใจว่ากระแสสังคมจะมุ่งไปในทิศทางเดียวกัน

ตามท้องถนนยิ่งมีเรื่องเล่าเกี่ยวกับสายลับเซาท์เนเธอร์แลนด์แพร่หลายไปหลายเวอร์ชัน มีการบรรยายถึงรายละเอียดว่าสายลับเหล่านั้นวางแผนอย่างไร และสุดท้ายถูกหน่วยข่าวกรองผู้กล้าหาญจับได้และเปิดโปงได้อย่างไรไว้อย่างถึงพริกถึงขิง

แน่นอนว่า เรื่องเล่าเหล่านี้ก็เป็นฝีมือของเหล่านักเขียนนิยายที่หน่วยข่าวกรองรวบรวมมารวมถึงนักเขียนชื่อดังอย่างโบมาร์เชที่เคยเป็นผู้ช่วยเขียนบทให้กับมกุฎราชกุมารด้วยซึ่งพวกเขาต้องปั่นต้นฉบับกันข้ามคืน

รับรองได้ว่าเนื้อเรื่องเข้มข้นน่าติดตาม มีทั้งความลุ้นระทึกและการหักมุมที่ไม่สิ้นสุด และยังเน้นย้ำถึงเจตนาร้ายของสายลับเซาท์เนเธอร์แลนด์ในการสร้างความวุ่นวายในฝรั่งเศส รวมถึงใบหน้าอันน่ารังเกียจของพวกเขาด้วย

ชั่วขณะหนึ่ง ไม่ว่าจะตามตรอกซอกซอยไหนก็มีแต่คนพูดถึงสายลับผู้ชั่วร้าย ไม่ว่าจะเป็นขุนนางหรือชาวบ้าน ต่างก็เต็มไปด้วยความโกรธแค้น และพากันด่าทอความไร้ยางอายและความชั่วร้ายของชาวเซาท์เนเธอร์แลนด์

ส่วนเรื่องนโยบายการไถ่ถอนที่ดินที่เพิ่งจะสร้างความวุ่นวายไปทั่วเมืองเมื่อช่วงก่อนหน้านี้ ก็ถูกผู้คนลืมเลือนไปชั่วคราวแล้ว

บรรดาเกษตรกรที่ก่อเรื่องส่วนใหญ่ต่างก็หดหัวอยู่ในบ้าน เพราะกลัวว่าจะถูกลากไปพัวพันกับข้อหากบฏ และไม่มีใครกล้าเอ่ยถึงเรื่องการประท้วงเรียกร้องอะไรอีกในตอนนี้ การรวมกลุ่มประท้วงได้ถูกตีความให้เท่ากับการยุยงปลุกปั่นของสายลับไปแล้ว ใครจะกล้าเอาตัวเข้าไปเสี่ยงในช่วงเวลานี้ล่ะ?

ส่วนทางฝั่งขุนนาง เมื่อสองคนเจอกันและทักทายกัน ก็มักจะเริ่มด้วยการด่าทอชาวเซาท์เนเธอร์แลนด์สักสองสามประโยค หรือไม่ก็ “ร้องห่มร้องไห้” ว่าลูกชายตัวดีของบ้านตัวเองถูกสายลับหลอก จนถูกตำรวจจับที่จังหวัดทางตะวันตกเฉียงเหนือ ซึ่งนี่แทบจะกลายเป็นความถูกต้องทางการเมืองรูปแบบหนึ่งในพระราชวังแวร์ซายส์ไปแล้ว

การประณามสายลับเซาท์เนเธอร์แลนด์ของประชาชนทั่วทั้งฝรั่งเศส ได้ดำเนินมาถึงจุดสูงสุดในวันที่ 17 นี้

บนจัตุรัสหน้าศาลอุทธรณ์ปารีส มีประชาชนมารวมตัวกันเพื่อมุงดูถึงห้าหกพันคน ถึงขั้นมีขุนนางยอมจ่ายเงินหลายสิบลีฟร์ เพื่อซื้อ “ที่นั่ง” จากชาวบ้านที่จองพื้นที่ดีๆ ไว้ จะได้สามารถมองเห็นได้ชัดๆ จากด้านหน้า

เมื่อสมาชิก “คณะกรรมการพันธมิตรเสรีภาพ” แห่งเซาท์เนเธอร์แลนด์ทั้งสี่สิบคนถูกนำตัวมาที่กระท่อมเล็กๆ มุมจัตุรัส ฝูงชนที่มุงดูอยู่ก็ส่งเสียงคำรามดังกึกก้องราวกับคลื่นสึนามิทันที:

“แขวนคอไอ้พวกน่ารังเกียจพวกนี้ซะ!”

“ก็พวกมันนี่แหละที่นำความวุ่นวายมาสู่ฝรั่งเศส! ประหารชีวิต!”

“น้องสาวของข้าตายในเหตุจลาจลที่ลีล ก็เป็นเพราะพวกมันนี่แหละ! สายลับเซาท์เนเธอร์แลนด์ต้องลงนรกไปซะ!”

“ประกาศสงครามกับเซาท์เนเธอร์แลนด์ ให้พวกมันชดใช้ด้วยเลือด!”

คนที่อยู่ข้างๆ ก็รีบกระซิบเตือนเขาทันที ว่าฝรั่งเศสได้ประกาศสงครามกับกองกำลังกบฏเซาท์เนเธอร์แลนด์ไปตั้งนานแล้ว แถมยังได้รับชัยชนะครั้งใหญ่มาถึงสองครั้ง

คนที่ตะโกนให้ประกาศสงครามจึงรีบเปลี่ยนคำพูดทันที: “องค์กษัตริย์จงเจริญ! บดขยี้พวกกบฏให้ราบคาบ!”

ไม่นาน การพิจารณาคดีสาธารณะก็เริ่มขึ้น

เจ้าหน้าที่ของศาลอุทธรณ์เริ่มจากการอ่านข้อกล่าวหาและหลักฐานที่รวบรวมมาได้ของสายลับหลายสิบคนนั้นทีละคน

ครั้งนี้สำนักข่าวกรองสามารถปฏิบัติภารกิจที่โจเซฟมอบหมายให้สำเร็จได้อย่างยอดเยี่ยม โดยการรวบรวมหลักฐานการยุยงปลุกปั่นให้เกิดการก่อกบฏของ “คณะกรรมการ” มาได้อย่างมากมาย ลำพังแค่จดหมาย เอกสาร และบัญชีรายรับรายจ่าย ก็กองสูงถึงกว่าครึ่งเมตรแล้ว

แน่นอนว่า ในจำนวนนี้ก็มีบางส่วนที่ฟูเชสั่งให้ลูกน้อง “ทำสำเนา” ขึ้นมา แต่ในสถานการณ์เช่นนี้ คงไม่มีใครไปตรวจสอบความจริงเท็จของหลักฐานเหล่านั้นอย่างแน่นอน

ท่ามกลางเสียงคำรามด้วยความโกรธแค้นของประชาชนที่มุงดูอยู่ พยานจำนวนมากก็ทยอยขึ้นให้การบนแท่นพยาน ไม่ว่าจะเป็นเกษตรกรที่เคยรับเงินอุดหนุนจาก “คณะกรรมการ” หรือนักเสรีนิยมฝรั่งเศสที่คอยยุยงให้ก่อเรื่อง เพื่อชี้ตัวชาวเซาท์เนเธอร์แลนด์ที่ยืนอยู่ในคอกจำเลย

ตามมาด้วยการปรากฏตัวของครอบครัวผู้เคราะห์ร้ายจากเหตุจลาจล พวกเขาร้องห่มร้องไห้คร่ำครวญถึงโศกนาฏกรรมที่สายลับนำมาให้ และขอร้องให้ท่านผู้พิพากษาลงโทษสายลับเหล่านี้อย่างหนัก

กระบวนการพิจารณาคดีทั้งหมดดำเนินมาตั้งแต่ 9 โมงเช้าไปจนถึง 5 โมงเย็น แต่กลับพิจารณาคดีไปได้เพียงสิบกว่าคนเท่านั้น เจ้าหน้าที่ของศาลอุทธรณ์จึงได้ประกาศให้ยุติการพิจารณาคดีสาธารณะในวันนี้ และจะดำเนินต่อไปในวันพรุ่งนี้

ฝูงชนยังคงรุมด่าทออยู่ที่ศาลอุทธรณ์อีกกว่าครึ่งชั่วโมง ถึงจะค่อยๆ สลายตัวไป

…

บนชั้นสองของพระราชวังตุยเลอรี

ภายในห้องทำงานของกรมการวางแผนอุตสาหกรรม แวร์นโยกำลังประจบสอพลอโจเซฟด้วยความตื่นเต้น:

“ฝ่าบาท เป็นจริงอย่างที่พระองค์ตรัสไว้เลยพ่ะย่ะค่ะ การก่อกบฏในพื้นที่ต่างๆ หายวับไปภายในชั่วข้ามคืน ถึงขั้นมีเกษตรกรที่เข้าร่วมการก่อกบฏไปมอบตัวที่กรมตำรวจด้วยพ่ะย่ะค่ะ พระองค์ทรงเป็นตัวแทนแห่งสติปัญญาและกลยุทธ์ และเป็นผู้ที่ได้รับพรจากพระผู้เป็นเจ้าอย่างแท้จริงพ่ะย่ะค่ะ!”

บรีแอนที่อยู่ข้างๆ ก็พยักหน้าเห็นด้วยไม่หยุด: “เมื่อความขัดแย้งระหว่างคนสองคนรุนแรงจนไม่อาจจะตกลงกันได้ ก็มีเพียงการใช้ความขัดแย้งที่ใหญ่กว่าเท่านั้น จึงจะสามารถทำให้พวกเขาลืมความขัดแย้งก่อนหน้านี้ และหันมาเผชิญหน้ากับศัตรูร่วมกันได้

“ฝ่าบาท พระองค์ทรงคิดวิธีที่ยอดเยี่ยมเช่นนี้ออกมาได้อย่างไรพ่ะย่ะค่ะ? สติปัญญาของพระองค์มักจะทำให้กระหม่อมอิจฉาจนแทบจะเป็นบ้าอยู่แล้วพ่ะย่ะค่ะ”

โจเซฟยิ้มและส่งสัญญาณให้พวกเขาหยุด: “พวกท่านมาหาข้า คงไม่ได้มาเพื่อพูดเรื่องพวกนี้หรอกนะ?”

ทั้งสองสบตากัน บรีแอนถึงได้เริ่มพูดอย่างระมัดระวังว่า: “ฝ่าบาท ในเวลานี้การก่อกบฏในจังหวัดทางตะวันตกเฉียงเหนือได้สงบลงชั่วคราวแล้วจริงๆ พ่ะย่ะค่ะ แต่พระองค์ก็ทรงทราบ ไม่ว่าจะเป็นเกษตรกรหรือขุนนาง ต่างก็กำลังรอคอยนโยบายการไถ่ถอนที่ดินอยู่

“ไม่ช้าก็เร็ว เรื่องของสายลับเซาท์เนเธอร์แลนด์ก็จะต้องผ่านพ้นไป ถึงเวลานั้น สายตาของพวกเขาก็จะกลับมาจับจ้องที่เรื่องนี้อีกครั้งพ่ะย่ะค่ะ แม้ว่าหลังจากเกิดเรื่องสายลับขึ้น ก็ไม่น่าจะมีความวุ่นวายครั้งใหญ่เกิดขึ้นอีก แต่ความไม่พอใจของผู้คนก็ย่อมต้องมีวันปะทุขึ้นมาอย่างแน่นอน ดังนั้น…”

โจเซฟพยักหน้าอย่างจริงจังทันที: “ท่านพูดได้ถูกต้องมาก ถ้าเช่นนั้นก็ให้ประกาศนโยบายการไถ่ถอนที่ดินอย่างเป็นทางการในวันรุ่งขึ้นหลังจากการพิจารณาคดีสาธารณะสิ้นสุดลงเลยก็แล้วกัน”

บรีแอนถึงกับชะงักไปทันที และทำหน้าเศร้าพูดว่า: “ฝ่าบาท แต่พวกเราก็ยังไม่มีนโยบายที่จะทำให้ทุกคนพอใจได้เลยนะพ่ะย่ะค่ะ”

โจเซฟยิ้มบางๆ: “ก็ทำตามคำแนะนำในการแก้ไขที่ข้าให้ท่านไปเมื่อคราวก่อนนั่นแหละ แก้เสร็จก็ประกาศได้เลย”

“พระองค์หมายถึง การให้เกษตรกรไถ่ถอนผลผลิตจากที่ดิน 8 ปี รวมถึงภาษีเช่างั้นหรือพ่ะย่ะค่ะ?”

“ถูกต้อง”