ตอนที่ 266 เสียงแตรแห่งการตอบโต้ของอุตสาหกรรมสิ่งทอ

โจเซฟเผยสีหน้าประหลาดใจระคนยินดีออกมาทันที เขาก้าวเข้าไปลูบคลำเครื่องจักรที่มีรูปลักษณ์โบราณซึ่งในยุคสมัยนี้อาจจะถือว่าดูล้ำยุคราวกับนิยายวิทยาศาสตร์ก่อนจะหันไปทูลพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 ว่า “พระองค์ทรงเป็นปรมาจารย์ด้านเครื่องกลที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในฝรั่งเศส ไม่สิ ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในยุโรปอย่างแน่นอนพ่ะย่ะค่ะ!

“พระองค์ทรงใช้เวลาไม่ถึงครึ่งปี ก็สามารถสร้างเครื่องจักรนี้ออกมาได้อย่างสมบูรณ์แบบ!”

“ก็แค่เลียนแบบมาเท่านั้นเอง” พระเจ้าหลุยส์ที่ 16 ทรงเบ้พระโอษฐ์ “แถมยังเป็นแค่ของน่าเบื่อที่เอาไว้ใช้ทอผ้า…”

พระองค์ตรัสพลางมีประกายแสงวาบขึ้นในดวงตาอีกครั้ง “จริงสิลูกรัก ปืนไรเฟิลแบบที่ลูกพูดถึงคราวก่อน พวกเราจะเริ่มพัฒนากันเมื่อไหร่ดีล่ะ?”

“เมื่อใดก็ตามที่พระองค์ทรงต้องการ ก็เริ่มได้ทุกเมื่อพ่ะย่ะค่ะ” โจเซฟแย้มสรวล จากนั้นก็ตบเบาๆ ที่เครื่องทอผ้าอัตโนมัติข้างกาย “และลูกก็ต้องขอกราบทูลว่า นี่ไม่ใช่ ‘ของน่าเบื่อ’ แต่อย่างใด แต่เป็นความหวังของอุตสาหกรรมฝรั่งเศสเลยนะพ่ะย่ะค่ะ!

“พระองค์ยังทรงจำแหล่งรายได้ทางการคลังที่สำคัญที่สุดของชาวอังกฤษได้หรือไม่พ่ะย่ะค่ะ? นั่นก็คือการส่งออกสิ่งทอของพวกเขา

“ตอนนี้ชาวอังกฤษได้เริ่มนำเครื่องจักรชนิดนี้มาใช้ในโรงงานของพวกเขาแล้ว มันสามารถทำให้ต้นทุนของสิ่งทอลดลงได้มากกว่า 20% ในขณะเดียวกันก็เพิ่มผลผลิตได้หลายเท่าตัว

“หากปราศจากความทุ่มเทอย่างหนักของพระองค์ โรงงานสิ่งทอในลียงก็คงจะถูกชาวอังกฤษบีบจนเข้าตาจนในไม่ช้า และในท้ายที่สุดก็ต้องปิดกิจการลงเป็นจำนวนมาก แต่ในตอนนี้ พวกเรามีทุนที่จะนำไปต่อกรกับชาวอังกฤษแล้วพ่ะย่ะค่ะ!”

รอยยิ้มเริ่มปรากฏขึ้นบนพระพักตร์ของพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 “อืม ถ้าพูดแบบนี้ อย่างน้อยพ่อก็เป็นคนกอบกู้ลียงไว้สินะ?”

“ไม่ใช่แค่ลียงพ่ะย่ะค่ะ แต่ยังรวมถึงอุตสาหกรรมแฟชั่นในปารีส ตลอดจนเกษตรกรผู้เลี้ยงไหม ผู้ปลูกฝ้าย และผู้ปลูกป่านจำนวนมหาศาล พระองค์คือผู้ที่มอบความหวังให้กับพวกเขาพ่ะย่ะค่ะ”

โจเซฟกล่าวต่อ “ยิ่งไปกว่านั้น จากข่าวที่ลูกได้รับมา เนื่องจากเครื่องจักรนี้มีราคาแพง และต้องขับเคลื่อนด้วยกังหันน้ำ ดังนั้นโรงงานในอังกฤษที่นำมันมาใช้จึงยังมีไม่มากนัก หากพวกเราใช้เครื่องจักรไอน้ำในการขับเคลื่อนมัน และขยายผลการใช้งานในวงกว้าง ก็อาจจะสามารถลดช่องว่างในอุตสาหกรรมสิ่งทอกับอังกฤษลงได้ด้วยซ้ำพ่ะย่ะค่ะ

“และนั่นจะช่วยเพิ่มปริมาณการส่งออกสิ่งทอของฝรั่งเศส และทำให้ได้รับรายได้ทางการคลังจำนวนมหาศาล

“ซึ่งก็หมายความว่า พระองค์ได้ทรงกอบกู้การคลังของพวกเราไว้ด้วยพร้อมๆ กัน อาร์ชบิชอปบรีแอนจะต้องรู้สึกซาบซึ้งพระทัยในตัวพระองค์เป็นอย่างมากแน่นอนพ่ะย่ะค่ะ”

ในความเป็นจริง ตามแผนการของโจเซฟ มันไปไกลกว่าแค่การลดช่องว่างมากนัก หากบนพื้นฐานของเครื่องทอผ้าอัตโนมัติ มีการใช้เครื่องทอผ้าแจ็คการ์ดอัตโนมัติที่ฝรั่งเศสประดิษฐ์ขึ้น รวมถึงเครื่องสางฝ้ายอัตโนมัติที่ชาวอเมริกันคิดค้นขึ้นมาใช้ควบคู่กันไป และมุ่งเน้นไปที่การสร้างห่วงโซ่อุตสาหกรรมในลียง ก็อาจจะสามารถพลิกแซงหน้าประสิทธิภาพการทอผ้าของอังกฤษได้เลยทีเดียว!

แนวคิดอันก้าวหน้าเหล่านี้ ในยุคสมัยนี้คงมีเพียงเขาที่เคยได้เห็นการบูรณาการและการผสมผสานทางอุตสาหกรรมมาก่อนเท่านั้นที่จะสามารถนำเสนอออกมาได้

“อาฮ่า” เมื่อพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 ทรงได้ยินดังนั้นก็มีกำลังใจขึ้นมาทันที “นี่ก็เป็นเพียงของขวัญเล็กๆ น้อยๆ ที่พ่อในฐานะกษัตริย์ มอบให้กับฝรั่งเศสเท่านั้นเอง”

พระองค์ทรงกวักพระหัตถ์เรียกช่างทอผ้าที่ยืนอยู่หน้าประตู “เอกตอร์ โดมินิก พวกเจ้ามาสาธิตให้ฝ่าบาทมกุฎราชกุมารดูหน่อยสิ ว่าเครื่องจักรนี้ทำงานอย่างไร”

ช่างทอผ้าเจ็ดแปดคนรีบเดินเข้ามา ทำความเคารพพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 และโจเซฟ จากนั้นก็นำตะกร้าใบใหญ่ที่บรรจุฝ้ายซึ่งผ่านการสางอย่างดีแล้วไปวางบนเครื่องทอผ้าอัตโนมัติ แล้วค่อยๆ ตั้งค่าเครื่องจักร ผูกปลายด้ายและกระสวยให้เรียบร้อย และสุดท้ายก็นำก้านเชื่อมต่อไปต่อเข้ากับกังหันน้ำขนาดใหญ่ของพระราชวังแวร์ซายส์

เครื่องทอผ้าอัตโนมัติเริ่มทำงานทันที รอกค่อยๆ หมุน กระสวยจำนวนมากบินไปมาภายใต้การควบคุมของช่างทอผ้าอืม เครื่องทอผ้าอัตโนมัติในยุคนี้ยังห่างไกลจากการทำงานแบบอัตโนมัติเต็มรูปแบบมากนัก แต่ถึงกระนั้น มันก็มีประสิทธิภาพสูงกว่าเครื่องทอผ้าพลังงานคนอย่างเทียบไม่ติดแล้ว

ไม่นานนัก ผ้าฝ้ายที่มีความกว้างกว่าสองเมตรก็ปรากฏขึ้นที่ปลายเครื่องจักร และความยาวของมันก็เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องด้วยความเร็วที่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า

พระเจ้าหลุยส์ที่ 16 ทรงขยับเข้าไปใกล้พระกรรณของพระโอรสด้วยความภาคภูมิพระทัย “ลูกดูตรงลูกกลิ้งเชื่อมต่อตรงกลางนั่นสิ เครื่องของพวกอังกฤษมักจะติดขัดบ่อยๆ พ่อเลยติดสปริงสำหรับปรับระยะเข้าไปตรงนั้น แทบจะไม่เกิดปัญหาขึ้นอีกเลยล่ะ”

“พระองค์ทรงเป็นดั่งเทพเฮเฟสตัสแห่งฝรั่งเศสเลยนะพ่ะย่ะค่ะ!” โจเซฟรีบประจบสอพลอพระบิดาของเขายกใหญ่ เดิมทีเขาคิดว่าแค่ก๊อปปี้เครื่องทอผ้าอัตโนมัติของอังกฤษออกมาได้ก็เก่งมากแล้ว ไม่คิดเลยว่า “สุดยอดนายช่างใหญ่อันดับหนึ่งแห่งฝรั่งเศส” จะถึงขั้นนำมาปรับปรุงให้ดีขึ้นได้ด้วย! ต้องรู้ไว้ว่า เจ้านี่โดยพื้นฐานแล้วมีระดับเทคโนโลยีเทียบเท่ากับเครื่องจักรซีเอ็นซีแบบห้าแกนในยุคหลัง ซึ่งถือเป็นผลิตภัณฑ์เทคโนโลยีขั้นสูงอย่างแท้จริง

พระเจ้าหลุยส์ที่ 16 ทรงพาพระโอรสไปดูขั้นตอนกระบวนการผลิตปึกหนาอย่างอารมณ์ดี จากนั้นก็ทรงเรียกผู้ช่วยกว่าสิบคนที่ร่วมกันสร้างเครื่องทอผ้านี้ขึ้นมา “ถ้ามีแบบแปลนกระบวนการผลิตเหล่านี้ คุณฟลอร็องและคนอื่นๆ ก็จะสามารถสร้างเครื่องทอผ้าอัตโนมัติออกมาได้แล้ว”

โจเซฟพยักหน้าพลางครุ่นคิด โรงงานผลิตเครื่องทอผ้าควรจะตั้งไว้ที่แซ็งเตเตียนหรือน็องซีดี แต่ว่า หากสร้างโรงงานใหม่ตั้งแต่ต้น อย่างน้อยก็ต้องใช้เวลาหลายเดือนกว่าจะเริ่มการผลิตได้…

จู่ๆ เขาก็นึกถึงสถานที่แห่งหนึ่งขึ้นมาได้ จึงหันไปมองฟลอร็องและช่างฝีมือคนอื่นๆ แล้วยิ้มกล่าวว่า “เครื่องทอผ้าลอตแรกให้ผลิตที่โรงงานสรรพาวุธหลวง โปรดรีบดำเนินการผลิตให้เสร็จอย่างน้อยสิบเครื่องโดยเร็วที่สุด จากนั้นก็นำส่งไปยังลียง”

ในโรงงานสรรพาวุธมีเครื่องจักรทุกชนิดครบครัน แถมยังมีช่างไม้และช่างเหล็กจำนวนมากคอยเป็นลูกมือ ประสิทธิภาพในการผลิตย่อมไม่ต่ำอย่างแน่นอน

แม้บรรดาช่างฝีมือจะรู้สึกประหลาดใจอยู่บ้าง แต่ก็ยังคงโค้งคำนับรับคำสั่ง และเริ่มพากันนำคนรับใช้ในโรงปฏิบัติงานหลวงมาขนย้ายแบบแปลนและเครื่องมือต่างๆ

ส่วนพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 ก็ทรงหันมาทอดพระเนตรพระโอรส ด้วยความคาดหวังอย่างเต็มเปี่ยม “ถ้าอย่างนั้น พวกเราก็มาเริ่มพัฒนาปืนแบบใหม่นั่นกันเถอะ”

โจเซฟลอบยกนิ้วโป้งให้พระบิดาอยู่ในใจ เพิ่งจะทำโปรเจกต์ใหญ่ขนาดนี้เสร็จ ทั้งไม่เอาโบนัสและไม่ยอมหยุดพักผ่อน พระองค์ทรงเป็นแบบอย่างของคนบ้างานแห่งฝรั่งเศสจริงๆ!

เขาสูดลมหายใจเข้าลึก ขอจานหมึกและกระดาษจากคนรับใช้ แล้วก้มลงวาดภาพร่างของปืนบนแท่นวางตะกร้าฝ้ายด้านข้างเครื่องทอผ้าอัตโนมัติ “อันดับแรก พวกเราต้องนำระบบจุดระเบิดด้วยแก๊ป มาผสมผสานเข้ากับปืนไรเฟิลที่มีอยู่ในปัจจุบันเสียก่อน”

“เรื่องนั้นไม่ยากหรอก” พระเจ้าหลุยส์ที่ 16 ทรงพยักหน้า “เรามีประสบการณ์จากการนำปืนคาบศิลามาดัดแปลงใส่แก๊ปมาแล้ว สามารถนำมาใช้ได้เลย”

โจเซฟพยักหน้า “หลังจากนั้นก็คือการปรับปรุงกระบวนการทำเกลียวลำกล้องให้สมบูรณ์ และแก้ไขขนาดของรังเพลิง ลูกรู้แค่ว่าจำเป็นต้องขยายรังเพลิงให้ใหญ่ขึ้นเล็กน้อย ส่วนขนาดที่แน่ชัดนั้น พระองค์ต้องทรงเป็นผู้ทดลองและกำหนดมันขึ้นมาพ่ะย่ะค่ะ

“หลังจากนั้น พวกเราก็จะใช้กระสุนปืนรูปแบบใหม่ล่าสุด ที่จะทำให้ปืนไรเฟิลไม่เป็นของไร้ประโยชน์อีกต่อไป!”

…

ทางตะวันออกของปารีส บนรางไม้ที่ทอดตัวมุ่งสู่แร็งส์ รถม้าสุดหรูคันหนึ่งกำลังแล่นด้วยความเร็วสูง

ภายในห้องโดยสารอันกว้างขวาง โจเซฟมองไปที่แวร์นโย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตร แล้วกล่าวว่า “หลังจากที่การเพาะปลูกในฤดูใบไม้ผลิเสร็จสิ้นลง ท่านต้องรับประกันว่า ‘ปุ๋ยหิน’ จะสามารถจัดส่งไปยังทุกเขตศาสนจักรได้ในทันที”

“ปุ๋ยหิน” เป็นคำเรียกง่ายๆ ที่ชาวฝรั่งเศสใช้เรียกแร่ฟอสเฟตที่ส่งมาจากนาอูรู เมื่อโจเซฟได้ยินบ่อยเข้า เขาก็เลยเรียกตามไปด้วย

“ฝ่าบาท ปริมาณการใช้งานของแต่ละเขตศาสนจักรได้ถูกรวบรวมและประเมินเสร็จสิ้นตั้งแต่เดือนก่อนแล้วพ่ะย่ะค่ะ ปุ๋ยหินที่ขุดมาจากตูนิสก็มาถึงท่าเรือเป็นจำนวนมากแล้วเช่นกันพ่ะย่ะค่ะ”

แวร์นโยพูดพลางก็แสดงสีหน้าหนักใจออกมาเล็กน้อย “แต่ว่า ด้วยขีดความสามารถในการขนส่งของพวกเราในตอนนี้ เกรงว่าคงจะยากที่จะจัดส่งให้ตรงเวลาได้ ฝ่าบาทก็ทรงทราบดี ว่าปุ๋ยหินนั้นมีน้ำหนักมากเหลือเกิน…”

โจเซฟพยักหน้า “ดังนั้น พวกเราจึงยังคงต้องปูรางไม้ให้มากขึ้นอีก

“สำหรับพื้นที่ที่ยากลำบากในการขนส่งมากเกินไป ก็คงต้องใช้ปุ๋ยหมักในปริมาณมากๆ เพื่อประทังไปก่อน”