ตอนที่ 58 ระบำซาราแบนด์

สายตาของเหล่าคุณหญิงคุณนายต่างพากันพุ่งเป้าไปที่มาดามซองเบร็องในทันที และเมื่อนางเสนอไอเดียสำหรับงานเต้นรำออกมา เสียงหัวเราะครื้นเครงก็ดังระงมไปทั่วบริเวณทันที

“หม่อมฉันว่าวิธีนี้ไม่เลวเลยนะเพคะ” เคาน์เตสเดอโบนีญักเป็นคนแรกที่สนับสนุน

พระนางมารี อ็องตัวเน็ตพยักหน้าพลางแย้มพระสรวล: “เป็นเรื่องที่น่าสนุกมาก ปีนี้ก็เอาตามนี้แหละ”

บรรดาคุณหญิงคุณนายต่างก็พากันเห็นพ้องต้องกัน “งานเต้นรำสวมหน้ากากในปีนี้ จะต้องออกมายอดเยี่ยมมากแน่ๆ!”

“มาดามซองเบร็องช่างเปี่ยมไปด้วยสติปัญญาเสียจริงๆ”

“หม่อมฉันเตรียมตัวจะเต้นให้ยับยันเช้าเลยเพคะ”

ตั้งแต่วันนั้นเป็นต้นมา ในพระตำหนักของมกุฎราชกุมารก็มีใบหน้าที่ไม่คุ้นเคยปรากฏตัวขึ้น

เย้ายวน มีเสน่ห์ ดึงดูดสายตาของชายหนุ่มทุกคนที่พบเห็น นางก็คือมาดามซองเบร็องนั่นเอง

ในพระราชวังแวร์ซายส์นั้น มีธรรมเนียมที่ให้ขุนนางชั้นผู้ใหญ่คอยปรนนิบัติรับใช้สมาชิกในราชวงศ์อยู่แล้ว อย่างเช่นในยามที่พระราชินีทรงตื่นบรรทมในตอนเช้า ก็มักจะมีชายาของเจ้าชายหรือดุ๊กมาคอยช่วยแต่งตัวให้อยู่เสมอ

แม้ว่าฐานะของมาดามซองเบร็องจะไม่ได้สูงส่งมากนัก แต่ก็ถือว่าเพียงพอที่จะมารับหน้าที่จัดการงานจิปาถะในพระตำหนักของมกุฎราชกุมารได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจากที่นางได้มอบของขวัญเล็กๆ น้อยๆ ให้กับบรรดานางกำนัลของมกุฎราชกุมารไปแล้ว นางก็สามารถแทรกซึมไปอยู่ได้ทุกที่ ยกเว้นงานเฉพาะเจาะจงที่มีคนรับผิดชอบอยู่แล้วเท่านั้น

มาดามซองเบร็องเป็นคนที่มีเล่ห์เหลี่ยมแพรวพราวมาก นางมักจะถือแจกันหรือผ้าปูโต๊ะไปปรากฏตัวในระยะสายตาของมกุฎราชกุมารอยู่บ่อยๆ แล้วแกล้งทำเป็นให้นางกำนัลคนอื่นๆ เรียกชื่อนาง แต่กลับไม่ยอมให้มกุฎราชกุมารได้มีโอกาสสนใจนางตรงๆ เลยแม้แต่น้อย

โจเซฟไม่รู้ตัวเลยสักนิดว่ามีนางกำนัลคนใหม่เพิ่มเข้ามาในพระตำหนัก เพราะในพระราชวังแวร์ซายส์มีหญิงสาวเดินเพ่นพ่านไปมามากเหลือเกิน แต่หลังจากที่ได้เห็นหน้านางอยู่หลายวัน เขาก็เริ่มจะคุ้นหน้านางขึ้นมาบ้างแล้ว

เวลาหนึ่งสัปดาห์ผ่านไปอย่างรวดเร็ว และในที่สุดวันเทศกาลเซนต์นิโคลัสก็มาถึง

โจเซฟเดินหน้ามุ่ยออกมาจากห้องหนังสือ ภายใต้การเร่งเร้าซ้ำแล้วซ้ำเล่าของบรรดานางกำนัล

เคาน์เตสเดอโบนีญัก นางกำนัลคนสนิทของพระราชินีเดินถือชุดเดรสยาวสีดำเข้ามาด้วยตัวเอง และกวักมือเรียกให้นางกำนัลคนอื่นๆ เข้ามาช่วย

ใบหน้าของโจเซฟดำคล้ำยิ่งกว่าสีของชุดเดรสตัวนั้นเสียอีก หากไม่ใช่เพราะเคาน์เตสเดอโบนีญัก ซึ่งเปรียบเสมือนหัวหน้าฝ่ายในของพระราชวังเป็นคนมาคุมด้วยตัวเองล่ะก็ เขาคงจะหนีเตลิดออกจากพระราชวังแวร์ซายส์ไปแล้ว

เหล่านางกำนัลต่างก็ช่วยกันถอดเสื้อโค้ตและกางเกงรัดรูปของเขาออกอย่างเร่งรีบ เคาน์เตสเดอโบนีญักรีบสวมชุดเดรสสีดำนั้นลงบนตัวเขาอย่างนุ่มนวล จากนั้นก็ช่วยดึงแขนของเขาให้โผล่ออกมาจากแขนเสื้อ ก่อนจะใช้แรงดึงเชือกรัดคอร์เซ็ต (Corset) ที่อยู่ด้านหลังกระโปรงจนแน่น

โจเซฟรู้สึกเจ็บจนแทบจะหายใจไม่ออก เขารีบร้องตะโกนว่า: “เบาๆ หน่อย เบาๆ หน่อย จะขาดใจตายอยู่แล้ว!”

“งานเต้นรำใกล้จะเริ่มแล้วเพคะ ขอฝ่าบาททรงให้ความร่วมมือด้วยเถิดเพคะ” เคาน์เตสเดอโบนีญักสวมผ้าคลุมไหล่ผ้าไหมเนื้อบางเบาให้เขาอีกชั้น หยิบวิกผมทรงสูงที่ประดับด้วยขนนกมาสวมลงบนศีรษะของเขาอย่างประณีต ก่อนจะถอยหลังไปกวาดสายตามองและพยักหน้าอย่างพึงพอใจ “อืม พอดีเป๊ะเลยเพคะ”

โจเซฟก้มมองดูชุดเดรสที่ตัวเองสวมอยู่ ในใจคิดเพียงแค่อยากจะอัดคนที่คิดไอเดียนี้ให้ยับ ชาติก่อนฉันเป็นชายแท้ทั้งแท่ง แต่ในศตวรรษที่ 18 ดันถูกจับแต่งหญิงซะงั้น

ใช่แล้ว ธีมของงานเต้นรำสวมหน้ากากในครั้งนี้ก็คือ “การสลับเพศ” ผู้ชายต้องสวมชุดผู้หญิง และผู้หญิงก็ต้องสวมชุดผู้ชาย

โจเซฟปรายตามองตัวเองในกระจก มันช่างเป็นภาพที่น่าอดสูเสียจริงๆ เขาได้แต่ส่ายหน้าแล้วคิดในใจ: พวกคนฝรั่งเศสนี่ช่างสรรหาเรื่องเล่นพิเรนทร์จริงๆ

อันที่จริงแล้ว ในงานเต้นรำส่วนตัวของพวกขุนนางบางกลุ่มในยุคนี้ การละเล่นที่ไร้ขอบเขตและศีลธรรมนั้นมีให้เห็นอยู่ถมไป งานเต้นรำสวมหน้ากากในคืนนี้ถือว่าเป็นงานที่ค่อนข้างมีระเบียบแบบแผนมากแล้ว

โชคดีที่เคาน์เตสเดอโบนีญักไม่ได้บังคับให้เขาสวมรองเท้าส้นสูง เพราะรองเท้าชนิดนี้ไม่ได้สงวนไว้ให้ผู้หญิงใส่เพียงอย่างเดียว

เมื่อโจเซฟสวมหน้ากาก แล้วเดินเข้าไปในห้องกระจก (Hall of Mirrors) ของพระราชวังแวร์ซายส์ราวกับซอมบี้ไร้ชีวิตวิญญาณ ทันใดนั้น เสียงดนตรีจังหวะสนุกสนานก็ดังขึ้นรอบทิศทาง

แสงไฟอันเจิดจ้าจากโคมระย้าคริสตัลโบฮีเมียขนาดใหญ่กว่า 24 ดวงบนเพดาน สาดส่องลงมากระทบกับร่างของเหล่าขุนนาง “ชายหญิง” นับร้อยที่มาร่วมงานเต้นรำ ซึ่งต่างก็หันมามองทางโจเซฟเป็นตาเดียว

องค์กษัตริย์และพระราชินีเสด็จมาถึงก่อนแล้ว พระนางมารี อ็องตัวเน็ตที่อยู่ในชุดนักดาบสีแดงสด พร้อมกับติดหนวดปลอมไว้เหนือริมฝีปาก ทรงทอดพระเนตรมองโจเซฟพลางตรัสหยอกล้อว่า: “คุณผู้หญิงท่านนี้ ท่านมาสายนะ”

พระเจ้าหลุยส์ที่ 16 ซึ่งสวมชุดเดรสยาวสีน้ำเงินเข้ม และใช้พัดผ้าไหมสีเดียวกันปิดบังใบหน้าไว้ ทรงพยักหน้าให้พระโอรสพร้อมกับรอยยิ้ม

เสนาบดีผู้รักษาลัญจกรซึ่งแต่งกายเป็นสาวเลี้ยงแกะ เดินมาหยุดอยู่กลางห้องกระจก กล่าวคำอวยพรเนื่องในวันเทศกาลยืดยาว ก่อนจะประกาศเริ่มงานเต้นรำอย่างเป็นทางการ

เหล่าชายหญิงที่สวมหน้ากากต่างก็เริ่มขยับตัวเต้นรำไปตามจังหวะดนตรี เพียงชั่วพริบตาเดียว บรรดาคุณหนูขุนนางในชุดผู้ชายหลากหลายรูปแบบก็พุ่งทะยานเข้ามาหาโจเซฟ พร้อมกับโค้งตัวและยื่นมือให้เขา “คุณผู้หญิงที่เคารพ กระผมขอเชิญท่านเต้นรำสักเพลงได้ไหมขอรับ?”

“คุณผู้หญิงท่านนี้ ท่านยินดีจะเต้นรำกับตำรวจไหมขอรับ?” หญิงสาวที่เอ่ยปากถาม กลับสวมชุดเครื่องแบบตำรวจปารีสรุ่นใหม่ล่าสุดเสียอย่างนั้น

“คุณผู้หญิงขอรับ ท่านก็รู้ว่ากระผมเป็นคนแรกที่มาเชิญท่านนะขอรับ”

“คุณผู้หญิงผู้เลอโฉม มาเต้นรำกับกระผมเถอะขอรับ…”

แม้โจเซฟจะสวมหน้ากากอยู่ แต่เห็นได้ชัดว่าฝูงชนต่างก็จำเอกลักษณ์ของเขาได้ในทันที

ตามธรรมเนียมของราชสำนัก ในงานเต้นรำจะมีเพียงผู้ที่มีฐานันดรสูงกว่าเท่านั้นที่จะเป็นฝ่ายเอ่ยปากเชิญผู้ที่มีฐานันดรต่ำกว่าให้มาร่วมเต้นรำด้วยได้ และจะไม่มีการทำสลับกันเด็ดขาด

นอกจากนี้ โดยปกติแล้วผู้ชายก็มักจะเป็นฝ่ายเอ่ยปากเชิญผู้หญิงให้มาร่วมเต้นรำ ทว่าวันนี้เป็นธีมสลับเพศ เหล่าหญิงสาวจึงฉวยโอกาสนี้พุ่งเข้าหา มกุฎราชกุมาร ชายในฝันของพวกนางอย่างไม่ลังเล

สุดท้าย “คนขับรถม้า” ร่างบึกบึนคนหนึ่ง ก็เบียดบรรดาหญิงสาวคนอื่นๆ กระเด็นไปจนหมด นางคว้ามือของโจเซฟที่ยังคงทำหน้าเหลอหลาอยู่ แล้วลากเขาเข้าไปกลางฟลอร์เต้นรำ ก่อนจะกระแอมไอเสียงดัง “อะแฮ่ม!”

ดูเหมือนว่านางจะแอบเตี๊ยมกับคนอื่นๆ ไว้ก่อนแล้ว เหล่าขุนนางที่อยู่รอบๆ จึงหยุดเต้นรำ แล้วมายืนล้อมรอบนางและโจเซฟเอาไว้

“คนขับรถม้า” เอ่ยถามด้วยน้ำเสียงอ่อนโยน: “ไม่ทราบว่าคุณผู้หญิงต้องการจะเต้นจังหวะไหนหรือขอรับ?”

โจเซฟรู้สึกกระอักกระอ่วนจนอยากจะแทรกแผ่นดินหนี เมื่อต้องเผชิญกับสายตาที่คาดหวังจากรอบด้าน เขาจึงจำใจตอบไปว่า: “ระบำซาราแบนด์ (Sarabande)”

“ตามบัญชาขอรับ” “คนขับรถม้า” หันไปส่งสัญญาณให้นักดนตรี ทันใดนั้นบทเพลงระบำของบาค (Bach) ก็ดังขึ้น

โจเซฟถูกลากตัวให้เต้นรำไปมา เขาเพิ่งจะเรียนเต้นรำแบบราชสำนักมาได้แค่เดือนกว่าๆ จึงยังมีท่าทีที่เงอะงะอยู่มาก

เหล่านักดนตรีต่างก็จ้องมองเท้าของมกุฎราชกุมารตาไม่กะพริบ พยายามอย่างสุดความสามารถที่จะเล่นดนตรีให้เข้ากับจังหวะก้าวเท้าของเขา แต่เห็นได้ชัดว่ามันเป็นเรื่องที่ยากเย็นแสนเข็ญ

หากพวกเขารู้จักคำว่า “การเคลื่อนที่แบบบราวน์ (Brownian motion)” พวกเขาคงจะนำคำนี้มาใช้บรรยายจังหวะการเต้นของมกุฎราชกุมารเป็นแน่

ผ่านไปไม่นาน โจเซฟก็เหยียบเท้า “คนขับรถม้า” ไปถึงสามครั้ง แถมยังเผลอเอาศอกกระแทกนางไปอีกหนึ่งที…

“ตำรวจ” สาวอาศัยจังหวะที่ “คนขับรถม้า” กำลังลูบคลำหัวไหล่ป้อยๆ ก้าวเข้ามาแย่งตัวโจเซฟไป: “คุณผู้หญิงผู้เลอโฉม ท่านอยากจะเต้นจังหวะไหนหรือขอรับ?”

“ระบำซาราแบนด์”

โจเซฟไม่มีทางเลือกอื่น เพราะเขาเพิ่งจะเรียนเต้นแค่จังหวะเดียวเท่านั้น

ดนตรีบรรเลงขึ้น การเต้นรำก็เริ่มขึ้นอีกครั้ง และในเวลาไม่นาน “ตำรวจ” สาวก็ยอมแพ้ และถูกแทนที่ด้วย “ทหารม้า” “ท่านอยากจะเต้นจังหวะไหนหรือขอรับ?”

โจเซฟถอนหายใจ: “ระบำซาราแบนด์”

ด้วยเหตุนี้ เขาจึงต้องเต้นระบำซาราแบนด์ติดต่อกันนานเกือบชั่วโมง แม้ว่าบรรดาคุณหนูขุนนางจะรู้สึกระบมไปทั้งตัวจากทักษะการเต้นรำอันห่วยแตกของเขา แต่พวกนางก็ยังคงดาหน้าเข้ามาแย่งชิงตัวเขาอย่างไม่ลดละ

ที่มุมหนึ่งของห้อง มาดามซองเบร็องในคราบของนักปราชญ์ กำลังจ้องมองฝูงชนที่รายล้อมมกุฎราชกุมารด้วยความหงุดหงิดใจ นางขยำหนังสือ ‘เรขาคณิตของเดส์การตส์ (Descartes’ Geometry)’ ในมือจนยับยู่ยี่

ไอเดียงานเต้นรำนี้เป็นความคิดของนางเอง เพื่อสร้างโอกาสในการอ่อยมกุฎราชกุมาร ทว่าในยามนี้ นางกลับไม่สามารถเข้าใกล้เขาได้เลยแม้แต่น้อย ก็พวกคุณหนูขุนนางเหล่านั้นน่ะแข็งแรงกันเกินไปแล้ว!

จู่ๆ นางก็โยนหนังสือเรขาคณิตทิ้งไป แล้วเผยรอยยิ้มเยาะเย้ย: “หึ! มีปัญญาแค่นี้ คิดจะมาแข่งกับข้างั้นหรือ?”

นางเรียกคนรับใช้มาขอประดาษและปากกา คิดอยู่ครู่หนึ่ง แล้วรีบเขียนข้อความลงบนกระดาษแผ่นเล็กๆ ส่งให้ไวเคานต์วาเลซ แล้วบุ้ยใบ้ไปทางโจเซฟ

ในที่สุด หลังจากที่โจเซฟเปลี่ยนคู่เต้นมาเป็นคนที่สิบ เปรินซึ่งแอบเฝ้ามองเขามาตลอด และอยู่ในชุดกาวน์รัดรูปสีขาว ก็ทนเห็นสภาพอันน่าเวทนาของเขาไม่ไหว นางจึงก้าวเข้าไปปัดมือ “คนตัดฟืน” ที่กำลังจะเอ่ยปากชวนเขาเต้นรำออก

“ฝ่าบาทยังทรงมีอาการประชวรด้วยโรคปอดบวมอยู่ ไม่ควรออกกำลังกายเป็นเวลานานเพคะ”

“อ่า! นางพูดถูกแล้ว!” เสียงของนางเปรียบดั่งเสียงสวรรค์ในหูของโจเซฟ เขารู้สึกราวกับว่าเปรินในเวลานี้คือพระแม่มารีที่ลงมาโปรด ทั่วทั้งร่างแผ่ซ่านไปด้วยรัศมีแห่งความบริสุทธิ์

เขาพยักหน้าขอบคุณนางอย่างซาบซึ้งใจ ก่อนจะรีบเบียดตัวหนีออกจากฝูงชนราวกับกำลังวิ่งหนีตาย