ตอนที่ 308 ความช่วยเหลือจากฝรั่งเศส

เลโอโปลด์ที่ 2 ยังคงมีท่าทีโกรธเคือง: “ออสเตรียก็ควรจะต้องแสดงจุดยืนต่อเรื่องนี้ด้วย!”

จักรพรรดิโยเซฟที่ 2 ทรงโบกพระหัตถ์อย่างเหนื่อยล้าเพื่อขัดจังหวะเขา: “นายพลวิร์มเซอร์เพิ่งจะพ่ายแพ้ที่โรชฟอร์ ตอนนี้รัฐต่างๆ ในเยอรมนีกำลังจับตาดูปฏิกิริยาของเราอยู่ เราต้องตอบโต้พวกปรัสเซียอย่างรุนแรงให้ได้”

แววตาของเลโอโปลด์ที่ 2 สลดลงทันที

เขารู้ดีว่า ในตอนนี้ เนื่องจากการปฏิรูปของพระเชษฐา ทำให้ชนชั้นขุนนางในออสเตรียมีความไม่พอใจเป็นอย่างมาก และไม่ยินยอมที่จะออกแรงช่วยเหลือประเทศชาติเลย ส่วนทางด้านโบฮีเมีย โครเอเชีย และฮังการี ก็ต่อต้านราชวงศ์เนื่องจากนโยบายปฏิรูปส่งผลกระทบต่อผลประโยชน์ของพวกเขาเช่นกัน [หมายเหตุ 1]

ในสถานการณ์เช่นนี้ ออสเตรียไม่สามารถรวบรวมกำลังเพื่อทำสงครามชี้ชะตากับปรัสเซียได้เลย แต่หากปล่อยให้เซาท์เนเธอร์แลนด์แยกตัวเป็นอิสระ บรรดารัฐต่างๆ ในเยอรมนีก็จะมองว่าออสเตรียอ่อนแอลง และพากันไปเข้าข้างปรัสเซียกันหมด

นี่เป็นสถานการณ์ที่ยอมรับไม่ได้เด็ดขาด!

จักรพรรดิโยเซฟที่ 2 ทรงชะงักไปครู่หนึ่ง แล้วตรัสต่อว่า: “ตอนนี้เราทำได้เพียงเกลี้ยกล่อมให้ฝรั่งเศสสนับสนุนเราเท่านั้น ถึงจะมีโอกาสเอาชนะปรัสเซียได้ ส่วนเรื่องที่เคลมองตีนไม่ได้หมั้นกับมกุฎราชกุมารฝรั่งเศสนั้น ก็ปล่อยมันไปเถอะ”

เลโอโปลด์ที่ 2 ก็เข้าใจถึงความสำคัญของเรื่องนี้ดี จึงจำต้องพยักหน้าอย่างไม่ค่อยเต็มใจนัก แต่แล้วเขาก็นึกเรื่องหนึ่งขึ้นมาได้ จึงหันไปทูลพระเชษฐาว่า: “ฝ่าบาท ถึงแม้เราจะแต่งงานเชื่อมสัมพันธ์กับฝรั่งเศส แต่ตามข้อตกลงเพิ่มเติมที่กราวิเยร์เซ็นไว้กับประเทศเราเมื่อหลายปีก่อน ฝรั่งเศสไม่มีพันธกรณีใดๆ ที่จะต้องให้ความช่วยเหลือทางทหารแก่เราเลยนะพ่ะย่ะค่ะ”

กราวิเยร์ที่เขาพูดถึง ก็คือ เคานต์แห่งแวร์แฌนน์ รัฐมนตรีต่างประเทศในสมัยพระเจ้าหลุยส์ที่ 15 และเป็นผู้ที่มีบทบาทสำคัญในการผลักดันให้พระราชินีมารีแห่งออสเตรียได้อภิเษกสมรสกับพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 แต่เคานต์แห่งแวร์แฌนน์ในฐานะนักการเมืองที่เก๋าเกม ก็ฉวยโอกาสในตอนที่ออสเตรียกำลังต้องการความช่วยเหลือจากฝรั่งเศส ปฏิเสธภาระผูกพันในการช่วยเหลือทางทหารใดๆ ที่เกิดจากการแต่งงานครั้งนี้ไปจนหมดสิ้น

ความเป็นจริงก็คือ ฝรั่งเศสและออสเตรีย คู่แค้นที่ทำสงครามกันมานานนับร้อยปี คู่นี้ หลังจากที่แต่งงานเชื่อมสัมพันธ์กันเพราะผลประโยชน์ระยะสั้นแล้ว ก็แทบจะไม่เคยช่วยเหลือซึ่งกันและกันเลย

“ข้ารู้” จักรพรรดิโยเซฟที่ 2 พยักหน้า “ดังนั้น เราจึงต้องพยายามอย่างเต็มที่เพื่อเกลี้ยกล่อมอองตัวแนตต์ ถึงยังไงนางก็เป็นน้องสาวของเรา

“นอกจากนี้ ฝรั่งเศสดูเหมือนจะให้ความสำคัญกับข้อตกลงการค้ากับรัฐในเยอรมนีตอนใต้มาก เราสามารถให้ความช่วยเหลือพวกเขาในเรื่องนี้ได้ เพื่อแลกกับความช่วยเหลือทางทหารจากพวกเขา”

ตามแผนการเดิมของออสเตรีย พวกเขาไม่สามารถปล่อยให้ฝรั่งเศสเข้ามา “ตีตลาด” ในเซาท์เยอรมนีได้อย่างง่ายดาย พวกเขาตั้งใจจะเพิ่มข้อจำกัดต่างๆ มากมายในข้อตกลงการค้าระหว่างฝรั่งเศสและเยอรมนี และตั้งกำแพงภาษีนำเข้าที่สูงลิ่วให้กับบาวาเรียและเวือร์ทเทิมแบร์ค เพื่อให้แน่ใจว่าออสเตรียจะเป็นผู้ผูกขาดตลาดนี้แต่เพียงผู้เดียว

แต่สถานการณ์กลับไม่เป็นใจ ตอนนี้ออสเตรียต้องยอมสละผลประโยชน์ในส่วนนี้ เพื่อแลกกับความช่วยเหลือทางทหารจากฝรั่งเศส

โชคดีที่ฝรั่งเศสดูเหมือนจะค่อนข้างผ่อนปรนกับภาษีนำเข้าของรัฐในเยอรมนี พวกเขาแค่ขอให้ลดภาษีนำเข้าสำหรับสินค้าบางประเภท เช่น ผลิตภัณฑ์เหล็กและเครื่องจักรเท่านั้น ซึ่งออสเตรียก็พอจะรับได้

ในเวลาเดียวกัน ออสเตรียก็ยังสามารถอาศัยข้อตกลงการค้านี้ในการเข้าสู่ตลาดของฝรั่งเศสได้ด้วย

และไม่ว่าข้อตกลงการค้านี้จะออกมาในรูปแบบใด ขอเพียงฝรั่งเศสยอมส่งทหารเข้ามาช่วย ออสเตรียก็สามารถดำเนินการปฏิรูปต่อไปได้

นี่คือสิ่งที่จักรพรรดิโยเซฟที่ 2 ทรงให้ความสำคัญที่สุด!

การปฏิรูปของพระองค์จะต้องไม่หยุดชะงักเด็ดขาด ไม่อย่างนั้นด้วยสถานการณ์ของออสเตรียในตอนนี้ ไม่ช้าก็เร็วก็จะต้องสูญเสียตำแหน่งมหาอำนาจชั้นนำของยุโรปไป

…

ที่โถงทางเดินอันกว้างขวางของพระราชวังเชินบรุนน์ ตาแลร็องกำลังเดินตามเจ้าหน้าที่ราชสำนักไปที่ห้องรับรองของเลโอโปลด์ที่ 2 อย่างเร่งรีบ

เขาเพิ่งจะถูกเรียกตัวกลับมาจากที่ประชุมในมิวนิก

ตาแลร็องนึกถึงจดหมายของเลโอโปลด์ที่ 2 แล้วก็อดไม่ได้ที่จะถอนหายใจ เมื่อเดือนที่แล้วตอนที่เขาออกจากสทราซบูร์ มกุฎราชกุมารทรงบอกกับเขาว่า ออสเตรียมีโอกาสสูงมากที่จะพ่ายแพ้ในเซาท์เนเธอร์แลนด์ และวิร์มเซอร์ก็ถูกดยุกแห่งบรุนสวิกตีจนแตกพ่ายไปจริงๆ

ตามที่มกุฎราชกุมารทรงรับสั่งไว้ หลังจากนี้ ผู้บริหารระดับสูงของออสเตรียอาจจะเป็นองค์จักรพรรดิ หรือรัฐมนตรีแห่งรัฐก็จะมาหารือกับเขา เพื่อขอให้ฝรั่งเศสส่งทหารไปช่วยออสเตรีย

และนั่นก็นำมาสู่การเรียกพบของเลโอโปลด์ที่ 2 ซึ่งมีฐานะเทียบเท่ากับมกุฎราชกุมารของออสเตรียในครั้งนี้

ตาแลร็องยืดอกขึ้นด้วยความมั่นใจ เขาเตรียมพร้อมที่จะทำตามแผนที่มกุฎราชกุมารได้วางเอาไว้แล้ว

ในห้องรับรอง หลังจากทักทายกันพอเป็นพิธี เลโอโปลด์ที่ 2 ก็นำหัวข้อสนทนาเข้าสู่เรื่องสงครามในเซาท์เนเธอร์แลนด์ทันที: “อย่างที่ข้าได้บอกไปเมื่อครู่ นายพลวิร์มเซอร์ได้ถอนกำลังหลักเข้าไปในป่าทึบของลักเซมเบิร์กแล้ว ซึ่งช่วยรักษากำลังพลส่วนใหญ่เอาไว้ได้

“นั่นก็หมายความว่า เรายังคงกดดันพวกกบฏด้วยกองกำลังทหารมหาศาลอยู่”

ตาแลร็องรู้ดีว่าทหารออสเตรียไม่ได้สูญเสียกำลังพลไปมากนัก แต่คำว่า “กดดัน” ที่ว่านี้ มันก็เป็นแค่คำพูดทางการทูตเท่านั้นกองทัพสองหมื่นนายของบลึคเชอร์ และกบฏเนเธอร์แลนด์อีกกว่าหมื่นคน กำลังตั้งค่ายดักรอพวกเขาอยู่ทางตะวันตกของลักเซมเบิร์ก หากไม่ใช่เพราะกลัวว่าจะมีการซุ่มโจมตีในป่าดำล่ะก็ พวกเขาก็คงไล่ตีกองทัพออสเตรียไปจนถึงชายแดนบาวาเรียแล้วล่ะ

แน่นอนว่า เสบียงจากฝรั่งเศสก็เป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่ทำให้วิร์มเซอร์ยังคงยืนหยัดอยู่ได้ ไม่เช่นนั้นกองทัพออสเตรียก็คงต้องไปแย่งมันฝรั่งจากชาวนาลักเซมเบิร์กเพื่อประทังชีวิตแล้ว

เขาทำเพียงส่งยิ้มให้เลโอโปลด์ที่ 2 โดยไม่ได้พูดอะไร

ฝ่ายหลังจึงจำต้องพูดต่อด้วยความกระอักกระอ่วนใจ: “องค์จักรพรรดิทรงตัดสินพระทัยแล้วว่าจะระดมกำลังทหารแปดหมื่นนายไปยังลักเซมเบิร์ก เพื่อให้วิลเลียมที่ 2 ได้รู้ว่า การแทรกแซงกิจการภายในของเซาท์เนเธอร์แลนด์นั้น เป็นการตัดสินใจที่โง่เขลาเพียงใด

“แน่นอนว่า พวกปรัสเซียก็อาจจะเสริมกำลังเช่นกัน ในขณะเดียวกัน ชาวดัตช์ก็ยังคงให้ความช่วยเหลือแก่กลุ่มกบฏอย่างต่อเนื่อง

“แม้ว่ากองทัพขององค์จักรพรรดิจะมั่นใจว่าจะสามารถเอาชนะศัตรูหน้าไหนก็ได้ แต่สงครามก็อาจจะยืดเยื้อออกไป ท่านก็รู้ ว่าในแง่ของการคลังแล้ว มันไม่คุ้มค่าเอาเสียเลย”

เขาเหลือบมองตาแลร็อง: “และหากในเวลานี้ พันธมิตรที่ใกล้ชิดของออสเตรียอย่างฝรั่งเศส สามารถให้ความช่วยเหลือทางทหารที่อยู่ใกล้เคียงได้บ้าง ก็จะทำให้พวกปรัสเซียพ่ายแพ้ได้เร็วขึ้นอย่างแน่นอน”

เขาพูดจบก็จ้องมองรัฐมนตรีต่างประเทศของฝรั่งเศสเขม็ง: “องค์จักรพรรดิยังทรงรับสั่งอีกด้วย ว่าออสเตรียจะพยายามรับฟังความเห็นของฝรั่งเศสในการเจรจา ‘ข้อตกลงการค้าแม่น้ำแซน-แม่น้ำไรน์’ อย่างเต็มที่”

ข้อตกลงการค้าแม่น้ำแซน-แม่น้ำไรน์ เป็นชื่อใหม่ที่บรรดาผู้แทนเจรจาจากประเทศต่างๆ เพิ่งจะคิดขึ้นมาเมื่อไม่กี่วันก่อน แม่น้ำแซนเป็นตัวแทนของฝรั่งเศส ส่วนแม่น้ำไรน์ก็ไหลผ่านรัฐในเซาท์เยอรมนีพอดี และชื่อนี้ก็ยังสอดคล้องกับแนวคิดของฝรั่งเศสที่จะใช้ประโยชน์จากการขนส่งทางแม่น้ำเพื่อทำการค้าอีกด้วย

เลโอโปลด์ที่ 2 กล่าวต่อว่า: “ข้าหวังว่าท่านจะสามารถถ่ายทอดพระประสงค์ขององค์จักรพรรดิให้กษัตริย์แห่งฝรั่งเศสทรงทราบโดยเร็ว ข้าตั้งตารอคอยความร่วมมือที่ใกล้ชิดยิ่งขึ้นระหว่างสองประเทศ”

ตาแลร็องพยักหน้า พลางนึกถึงคำสั่งของมกุฎราชกุมาร แล้วเผยยิ้มออกมา: “ฝ่าบาท อันที่จริง หลังจากที่องค์กษัตริย์ทรงทราบข่าวสงครามในเซาท์เนเธอร์แลนด์ พระองค์ก็ทรงอนุญาตให้ข้าสามารถลงนามในข้อตกลงเพื่อให้ความช่วยเหลือทางทหารแก่ท่านได้ทุกเมื่อพ่ะย่ะค่ะ”

เลโอโปลด์ที่ 2 ได้ยินดังนั้นก็ดีใจมาก คิดในใจว่าน้องสาวของเขายังไงก็ยังห่วงใยครอบครัวเดิมอยู่ดี เขายังไม่ทันได้เอ่ยปาก นางก็เตรียมส่งทหารมาช่วยออสเตรียแล้ว