ตอนที่ 295 ผลประโยชน์ของออสเตรีย

“อ้อ ไม่เป็นไรหรอกพ่ะย่ะค่ะ ท่านปล่อยให้นางยุ่งกับธุระของนางไปเถอะ ทัสกานีตั้งไกล การเดินทางไปกลับคงจะลำบากแย่เลย” โจเซฟรีบยิ้มปฏิเสธ เขามาออสเตรียเพื่อทำงานเป็นหลัก ไม่อยากจะถูกสาวน้อยตามติดตลอดเวลาหรอกนะ

ลูโดวิกาชะงักไปครู่หนึ่ง ก่อนจะเผยรอยยิ้มออกมา มกุฎราชกุมารฝรั่งเศสคงจะกลัวว่าเคลมองตีนจะต้องเหน็ดเหนื่อยกับการเดินทางไกล จึงได้แต่ปฏิเสธ ไม่เพียงแต่หล่อเหลา แต่ยังรู้จักห่วงใยคนอื่นด้วยนี่เอง

นางเริ่มรู้สึกถูกใจว่าที่ลูกเขยคนนี้มากขึ้นเรื่อยๆ แล้ว!

ภายใต้การนำของสองสามีภรรยา โจเซฟก็ได้นั่งรถผ่านถนนในกรุงเวียนนา มุ่งหน้าไปยังพระราชวังเชินบรุนน์

เวียนนาในความเป็นจริงแตกต่างจากที่เขาเคยจินตนาการไว้มาก มันไม่ได้มีความสงบเงียบหรืออบอวลไปด้วยกลิ่นอายแห่งศิลปะเลย แต่กลับทรุดโทรมและสกปรก แม้ว่าระหว่างทางจะเจอนักดนตรีเปิดหมวกอยู่บ้าง แต่เสียงดนตรีที่พวกเขาบรรเลงออกมาส่วนใหญ่ก็บาดแก้วหูเอามากๆ

ตามท้องถนนมีสิ่งปฏิกูลทิ้งเรี่ยราดไม่ต่างจากปารีสก่อนที่จะมีการสร้างห้องน้ำสาธารณะ แถมยังมีกองขยะโผล่มาให้เห็นประปราย บางแยกถึงกับมีขยะกองสูงจนปิดถนนไปครึ่งหนึ่ง

แต่สิ่งที่ทำให้โจเซฟรู้สึกอึดอัดใจที่สุด ก็คือสายตาที่ชาวเมืองมองมายังรถม้าของมกุฎราชกุมารฝรั่งเศส มันแฝงไปด้วยความเกลียดชังอย่างลึกซึ้ง ซึ่งก็ไม่น่าแปลกใจ เพราะฝรั่งเศสและออสเตรียทำสงครามแย่งชิงความเป็นใหญ่ในยุโรปกันมาหลายร้อยปี ความเกลียดชังระหว่างประชาชนของสองประเทศก็ฝังรากลึกมาหลายศตวรรษเช่นกัน

หลังจากต้องอดทนจนกระทั่งถึงพระราชวังเชินบรุนน์ บรรดาขุนนางที่ออกมารอต้อนรับต่างก็แสดงออกถึงความกระตือรือร้นและมีมารยาทอย่างพอเหมาะ

จักรพรรดิโยเซฟที่ 2 แม้จะประชวรหนัก แต่ก็ยังคงประทับรอต้อนรับหลานชายด้วยพระองค์เองที่หน้าประตูพระราชวัง ภายใต้การประคองของคนรับใช้

โจเซฟรีบก้าวเข้าไปทำความเคารพ จากนั้นก็ผลักคนรับใช้ออก และเข้าไปพยุงพระกรของจักรพรรดิไว้ด้วยตนเอง พร้อมกล่าวอย่างกระตือรือร้นว่า: “เสด็จลุงที่เคารพ เสด็จพ่อมักจะบ่นอยู่เสมอ ว่าถ้าพระองค์ไม่ได้ทรงงานยุ่งจนปลีกตัวไม่ได้ คงจะเสด็จมาเยี่ยมท่านนานแล้ว อ้อ เสด็จแม่ก็ทรงคิดถึงท่านมากๆ เลยนะพ่ะย่ะค่ะ และยังฝากของขวัญมาถวายท่านอีกมากมายเลยด้วย ซึ่งอยู่ในรถม้าด้านหลังน่ะพ่ะย่ะค่ะ”

ลูโดวิกาที่เดินตามมาได้ยินดังนั้น มุมปากก็กระตุก อ้าว? ของขวัญบนรถพวกนั้นไม่ใช่ของหมั้นสำหรับฉันหรอกหรือ?

โจเซฟไม่รู้เลยว่านางกำลังคิดอะไรอยู่ จึงกล่าวต่อไปว่า: “เสด็จแม่ทรงทราบว่าเซาท์เนเธอร์แลนด์กำลังเกิดกบฏ ทรงเกรงว่าท่านจะทรงเหน็ดเหนื่อยมากเกินไป จึงทรงรับสั่งให้หลานมาช่วยแบ่งเบาภาระของท่านด้วยพ่ะย่ะค่ะ”

จักรพรรดิโยเซฟที่ 2 ทรงพยักหน้าด้วยความปลาบปลื้มใจ ทรงอยากจะตรัสอะไรบางอย่าง แต่ก็ถูกอาการไออย่างรุนแรงขัดจังหวะเสียก่อน พระองค์จึงทำได้เพียงชูพระหัตถ์ขึ้น และชี้ไปยังโถงจัดเลี้ยง

เคาฟ์นิตส์ รัฐมนตรีแห่งรัฐของออสเตรียที่เดินตามหลังมาพอดี ก็ได้ยินคำพูดของโจเซฟเช่นกัน เขารีบหันไปหากระทรวงการต่างประเทศฝรั่งเศส และกระซิบเป็นภาษาฝรั่งเศสสำเนียงไร้ที่ติว่า: “อาร์ชบิชอปตาแลร็อง คำพูดของฝ่าบาทมกุฎราชกุมาร หมายความว่าฝรั่งเศสจะส่งทหารไปช่วยออสเตรียปราบกบฏที่เซาท์เนเธอร์แลนด์ใช่หรือไม่?”

เขานับว่าเป็นผู้ที่ฝักใฝ่ฝรั่งเศสมากที่สุดในบรรดาชนชั้นสูงของออสเตรียเขาใช้เวลาพักผ่อนที่ฝรั่งเศสทุกปี และถึงขนาดต้องส่งเสื้อผ้าราคาแพงไปซักรีดถึงปารีส เพื่อให้ได้สไตล์ปารีสแท้ๆ ดังนั้น เขาจึงเป็นคนที่อยากเห็นฝรั่งเศสเข้ามาร่วมในศึกปราบกบฏที่เซาท์เนเธอร์แลนด์มากที่สุด

ตาแลร็องเผยรอยยิ้มอย่างจริงใจที่สุด: “พระราชินีทรงมีพระราชประสงค์ที่จะส่งกองทัพไปจริงๆพ่ะย่ะค่ะ แต่ท่านก็รู้ว่า สถานการณ์การคลังของฝรั่งเศสในตอนนี้ย่ำแย่มาก จนแทบไม่มีเงินแม้แต่จะจ่ายค่าเคลื่อนทัพสักสองสามล้านเลยด้วยซ้ำ”

“เรื่องค่าใช้จ่าย ทางเวียนนาสามารถจัดสรรให้ได้…”

เคาฟ์นิตส์พูดยังไม่ทันจบ ตาแลร็องก็พูดแทรกขึ้นมาด้วยรอยยิ้มว่า: “ดังนั้น ท่านดยุกแห่งบรอยจึงเสนอว่า ฝรั่งเศสสามารถให้การสนับสนุนทางด้านลอจิสติกส์แก่ออสเตรียได้

“การส่งเสบียงจากเวียนนาไปยังบราบันต์ ต้องเดินทางเป็นระยะทางเกือบพันกิโลเมตร ซึ่งก็คือกว่า 120 ไมล์ออสเตรีย ค่าใช้จ่ายในการขนส่งคงจะสูงลิ่ว

“แต่เราสามารถส่งเสบียงจากแวร์เดิงไปให้ได้ ซึ่งจะสะดวกและประหยัดกว่ากันมาก”

เคาฟ์นิตส์เบิกตากว้างด้วยความตื่นเต้น หากเกิดสงครามขึ้นที่เซาท์เนเธอร์แลนด์ ข้อได้เปรียบที่ใหญ่ที่สุดของปรัสเซียเหนือออสเตรียก็คือระยะทางในการส่งเสบียงที่ใกล้กว่า

แต่หากออสเตรียได้รับการสนับสนุนทางด้านลอจิสติกส์จากฝรั่งเศส ข้อได้เปรียบนี้ของปรัสเซียก็จะกลายเป็นข้อเสียเปรียบทันทีเพราะฝรั่งเศสมีชายแดนติดกับเซาท์เนเธอร์แลนด์เลย!

ดังนั้น แม้ว่าฝรั่งเศสจะไม่ได้ส่งทหารมาช่วยรบโดยตรง แต่เพียงแค่การสนับสนุนทางด้านลอจิสติกส์ ก็ถือว่าเป็นความช่วยเหลือที่ยิ่งใหญ่มากสำหรับออสเตรียแล้ว

เขาจึงโค้งตัวให้ตาแลร็องเล็กน้อย: “ขอขอบพระทัยในพระมหากรุณาธิคุณของพระราชินี พระองค์ทรงตัดสินพระทัยได้อย่างเป็นประโยชน์ต่อทั้งฝรั่งเศสและออสเตรียจริงๆ!”

ตาแลร็องกลับทำสีหน้าหนักใจ: “ท่านก็เห็นว่าสถานะการคลังของฝรั่งเศสแย่ขนาดไหน ข้าเกรงว่าในช่วงที่ศึกเซาท์เนเธอร์แลนด์กำลังตึงเครียด งบประมาณในการจัดซื้อเสบียงอาจจะมีปัญหา… พวกพ่อค้าหน้าเลือดคงจะไม่ยอมให้ราชวงศ์ค้างชำระค่าสินค้าแม้แต่เพนนีเดียวหรอก”

เคาฟ์นิตส์รีบพูดต่อ: “เราจะไม่ยอมให้พระราชินีต้องทรงควักกระเป๋าพระองค์เองเด็ดขาด ค่าใช้จ่ายทุกอย่างจะถูกชำระโดยเวียนนา ตามราคาที่จัดซื้อ”

แค่เรื่องนี้เรื่องเดียว ฝรั่งเศสก็ไม่ได้เสียทหารแม้แต่คนเดียว แต่กลับทำให้ได้บุญคุณชิ้นใหญ่จากออสเตรีย ส่วนเรื่อง “ราคาจัดซื้อ” นั้น ก็เป็นเรื่องที่ฝรั่งเศสจะกำหนดเอง และแน่นอนว่ามันก็ยังถูกกว่าการขนส่งจากออสเตรียอยู่ดี

เมื่อเดินเข้ามาถึงโถงจัดเลี้ยง เคาฟ์นิตส์ก็ดึงตาแลร็องให้มานั่งข้างๆ เขา แล้วก็เริ่มปรึกษาเรื่องการจัดเตรียมการสนับสนุนด้านลอจิสติกส์สำหรับศึกเซาท์เนเธอร์แลนด์

พูดคุยกันไปสักพัก เขาก็ถอนหายใจยาว: “แม้ว่าจะได้รับความช่วยเหลือจากฝรั่งเศส แต่การเดินทางไปทำศึกในครั้งนี้ ก็คงทำให้คลังของจักรวรรดิต้องตึงเครียดไปอีกพักใหญ่…”

ตาแลร็องก็พยักหน้าเห็นด้วย: “ความจริงแล้ว รายได้จากการค้าทางทะเลของเซาท์เนเธอร์แลนด์ก็ลดน้อยถอยลงเรื่อยๆ จนแทบจะไม่มีคุณค่าใดๆ ต่อองค์จักรพรรดิอีกแล้ว

“อ้อ จริงสิ หากแกรนด์ดยุกอ็อตโตดอร์แห่งบาวาเรียสนใจในเซาท์เนเธอร์แลนด์ บางทีเราอาจจะฉวยโอกาสจากเหตุการณ์กบฏครั้งนี้ เพื่อเจรจาแลกเปลี่ยนดินแดนบางส่วนกับเขาก็ได้นะ?”

เคาฟ์นิตส์หันไปมองเขาด้วยความประหลาดใจ นี่คือเป้าหมายทางยุทธศาสตร์ที่ออสเตรียต้องการให้บรรลุมาตลอดเมื่อเทียบกับดินแดนห่างไกลอย่างเซาท์เนเธอร์แลนด์แล้ว ดินแดนที่มั่งคั่งและมีชายแดนติดกับออสเตรียอย่างบาวาเรีย ย่อมเป็นที่ปรารถนามากกว่าหลายเท่า

“แต่ว่า,” เขาขมวดคิ้วและส่ายหน้า “แกรนด์ดยุกอ็อตโตดอร์คงจะไม่ตกลงด้วยกระมัง?”

“เรื่องนี้ ข้าช่วยพูดเกลี้ยกล่อมแกรนด์ดยุกอ็อตโตดอร์ให้ท่านได้นะ” ตาแลร็องรีบตอบกลับ

โจเซฟได้อธิบายให้ตาแลร็องฟังระหว่างการเดินทางแล้วว่า แกรนด์ดยุกอ็อตโตดอร์มีความฝันที่จะฟื้นฟูอาณาจักรเบอร์กันดีมาโดยตลอดไม่ใช่แค่แคว้นเบอร์กันดีของฝรั่งเศสในตอนนี้ แต่คือเบอร์กันดีอันยิ่งใหญ่ในยุคกลาง ซึ่งครอบคลุมตั้งแต่เซาท์เนเธอร์แลนด์ไปจนถึงมันไฮม์

ดังนั้น อ็อตโตดอร์จึงปรารถนาที่จะครอบครองเซาท์เนเธอร์แลนด์ เพื่อที่จะได้หลุดพ้นจากข้อจำกัดของการเป็นผู้คัดเลือกแห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ และส่งมอบดินแดนเซาท์เนเธอร์แลนด์ที่ไม่เกี่ยวข้องกับสิทธิ์การเป็นผู้คัดเลือก ให้แก่ลูกนอกสมรสของเขา

ใช่แล้ว เขาไม่มีทายาทที่ถูกต้องตามกฎหมาย มีแต่ลูกนอกสมรสเป็นจำนวนมาก ทำให้บาวาเรียของเขาจะต้องตกไปอยู่ในมือของเครือญาติที่ซัคเซิน สำหรับเขาแล้ว เซาท์เนเธอร์แลนด์มีค่ามากกว่าบาวาเรียที่อุดมสมบูรณ์เสียอีก

เคาฟ์นิตส์ดึงแขนของตาแลร็องด้วยความตื่นเต้น: “ท่านมั่นใจจริงหรือ?”

“แน่นอน ข้ามีความมั่นใจในฝีปากของตัวเอง” ตาแลร็องยิ้มและพยักหน้า “และหากออสเตรียกับบาวาเรียสามารถเจรจาแลกเปลี่ยนกันได้สำเร็จ กบฏในเซาท์เนเธอร์แลนด์ก็จะเป็นปัญหาของบาวาเรียไป แกรนด์ดยุกอ็อตโตดอร์ก็จะทุ่มเทกำลังทหารเพื่อปราบกบฏอย่างแน่นอน

“หลังจากนั้น ออสเตรียและบาวาเรียที่มีผลประโยชน์ร่วมกัน ก็จะสามารถเดินหน้าทำการใหญ่ต่อไปได้”

เขาชี้ไปทางทิศเหนือ: “เช่น การร่วมมือกันรับมือกับซัคเซิน หรือแม้แต่บุกไปที่ไซลีเซีย!”