ตอนที่ 188 “งานฉลองวันเกิดแบบมีธีม” ของพระเจ้าหลุยส์ที่ 16

“เบี่ยงเบนความสนใจของประชาชนหรือพ่ะย่ะค่ะ?” บรีแยนพยักหน้า เรื่องนี้เขาถนัดมากทีเดียว “พระองค์ทรงหมายถึงให้หาเรื่องอื้อฉาวของพวกขุนนางมาตีแผ่ให้หนักๆ ใช่ไหมพ่ะย่ะค่ะ?”

โจเซฟชะงักไปเล็กน้อย พูดตามตรง นี่ค่อนข้างจะผิดไปจากสิ่งที่เขาคิดไว้ตอนแรก แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าเป็นวิธีที่ได้ผลดีเยี่ยมจริงๆ

“นอกจากเรื่องนั้นแล้ว เรายังสามารถให้หนังสือพิมพ์ตีแผ่เรื่องที่ชาวสวิสเป็นหนี้เราได้ด้วย”

ใช่แล้ว เงินที่ธนาคารเดอนาโรของสวิตเซอร์แลนด์ยังไม่ได้คืน ก็คือเงินที่สวิตเซอร์แลนด์เป็นหนี้ฝรั่งเศส ตามหลักเหตุผลก็สมเหตุสมผลดี

โจเซฟรู้ดีว่า ในขณะนี้ฝรั่งเศสกำลังอยู่ในช่วงเริ่มต้นของการตื่นตัวทางชาตินิยม ผู้คนจึงให้ความสำคัญกับเรื่องที่เกี่ยวข้องกับผลประโยชน์ของประเทศเป็นอย่างมาก ขอเพียงแค่เขียนข่าวให้น่าสนใจ ก็จะต้องดึงดูดความสนใจของทุกคนได้อย่างแน่นอน

อันที่จริง สภารัฐและสภาสมาพันธรัฐสวิสได้สำรองจ่ายเงินให้ก่อนแล้วเกือบ 3 ล้านลีฟร์ ส่วนเงินกู้ของธนาคารอีกจำนวนมากก็กำลังเร่งรัดให้เรียกคืนก่อนกำหนด และยังได้ส่งเจ้าหน้าที่การทูตมาเจรจาเรื่องนี้ที่ฝรั่งเศสด้วย แต่เพื่อตอบสนองต่อสถานการณ์ภายในประเทศของฝรั่งเศส ก็คงต้องยอม “ให้ร้าย” ชาวสวิสสักหน่อยแล้วล่ะ

บรีแยนพยักหน้าอย่างครุ่นคิด เขายอมรับว่า เรื่องนี้น่าจะดึงดูดความสนใจของชาวเมืองได้มากกว่าเรื่องอื้อฉาวของพวกขุนนางจริงๆ

โจเซฟกล่าวต่อ: “ยังมีพวกโจรสลัดบาร์บารีที่เราจับมาได้ ให้ส่งตัวมาพิจารณาคดีที่ปารีสให้หมด แล้วก็หาลูกเรือชาวอเมริกันที่พูดภาษาฝรั่งเศสได้สักสองสามคนมาช่วยบิลต์อารมณ์ด้วย

“ขั้นตอนการจับกุมโจรสลัด ก็ให้คนไปเขียนเป็นบทละคร พอพิจารณาคดีเสร็จในแต่ละวัน ก็ให้จัดแสดงละครต่อในบริเวณนั้นเลย”

เรื่องการปั่นกระแส สร้างข่าว หากเทียบกับผู้ที่ถูกหล่อหลอมมาจากศตวรรษที่ 21 อย่างโจเซฟแล้ว เขาก็ถือเป็นปรมาจารย์ระดับแนวหน้าในยุคนี้เลยทีเดียว

“แล้วก็เพิ่มความตื่นตาตื่นใจเข้าไปอีกหน่อย ไอ้บัวส์ร็องดาลนั่นไม่ใช่ว่าพิจารณาคดีเสร็จแล้วหรือ? รีบจัดการแขวนคอให้เร็วที่สุด แล้วเอาศพไปแขวนประจานไว้ที่เสาไฟถนนด้วย”

บัวส์ร็องดาลก็คือนายธนาคารที่ต้องมารับบาปในข้อหาฆาตกรรมเนกเกร์นั่นเอง

“แต่ว่า…” บรีแยนอยากจะแย้งว่ากระบวนการยุติธรรมยังไม่เสร็จสิ้น ไม่ควรจะรีบเร่งประหารชีวิตขนาดนี้ แต่พอนึกขึ้นได้ว่านายธนาคารคนนั้นก็ไม่ใช่ขุนนาง แถมยังมีเบื้องหลังเป็นแก๊งมาเฟีย ก็แค่ไปเตี๊ยมกับศาลฎีกาสักหน่อยก็คงไม่มีปัญหาอะไร เขาจึงไม่พูดอะไรต่อ

เมื่อมีเรื่องราวเหล่านี้ ความสนใจที่ผู้คนมีต่อภาวะขาดแคลนเสบียงก็จะต้องลดลงอย่างมากแน่นอน ประกอบกับพวกเขายังสามารถซื้อขนมปังในราคาควบคุมได้ เชื่อว่าอีกไม่นาน ความตื่นตระหนกเรื่องเสบียงอาหารก็จะถูกควบคุมได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ผู้ช่วยของบรีแยนเดินเคาะประตูเข้ามาพร้อมกับนางกำนัลของพระราชินี เคาน์เตสเดอแบร์นิแนคทำความเคารพทั้งสองคนที่อยู่ในห้อง แล้วกล่าวว่า: “อาร์คบิชอปบรีแยน พระราชินีทรงมีรับสั่งให้ท่านไปเข้าเฝ้าเพคะ”

เมื่อบรีแยนตามนางกำนัลออกไป โจเซฟก็กลับไปยังห้องหนังสือของตน นำแผนการ “ปั่นกระแส” ที่คิดไว้มาเขียนเป็นเอกสารทีละข้อ

ทว่า ผ่านไปเพียงครึ่งชั่วโมง บรีแยนก็กลับมาหาเขาด้วยความร้อนใจอีกครั้ง ทำหน้าอมทุกข์พลางกล่าวว่า: “ฝ่าบาทมกุฎราชกุมาร พระองค์ต้องช่วยกระหม่อมทูลเกลี้ยกล่อมพระราชินีให้ได้นะพ่ะย่ะค่ะ”

“โอ้? เกิดเรื่องอะไรขึ้นหรือ?”

บรีแยนถอนหายใจ: “พระองค์ก็ทรงทราบ เดือนหน้าจะเป็นวันคล้ายวันพระราชสมภพของพระกษัตริย์ พระราชินีทรงเรียกกระหม่อมไปพบเมื่อครู่นี้ ก็เพื่อจะหารือเรื่องงานเฉลิมฉลอง

“แต่ในเมื่อตอนนี้ประเทศกำลังเผชิญกับภาวะขาดแคลนเสบียงอย่างหนัก ที่ไหนๆ ก็ต้องใช้เงิน กระหม่อมจึงทูลเสนอไม่ให้จัดงานเฉลิมฉลองใหญ่โต แต่ดูเหมือนพระองค์จะไม่ค่อยพอพระทัยนัก…”

“เดี๋ยวก่อน!” โจเซฟหันไปมองเขาทันที “จริงสิ ใกล้จะถึงวันคล้ายวันพระราชสมภพของกษัตริย์แล้วนี่”

“พ่ะย่ะค่ะ ฝ่าบาท พระราชินีทรงรักพระองค์มากที่สุด หากพระองค์ไปทูลเกลี้ยกล่อม พระองค์จะต้องทรงรับฟังอย่างแน่นอนพ่ะย่ะค่ะ”

โจเซฟครุ่นคิดอยู่ครู่หนึ่ง แล้วยิ้มส่ายหน้า: “ไม่ล่ะ อาร์คบิชอปบรีแยน วันคล้ายวันพระราชสมภพนี้ควรจะเฉลิมฉลองนะ”

“หา?”

“ไม่เพียงแต่ต้องเฉลิมฉลอง แต่ยังต้องจัดให้ยิ่งใหญ่อีกด้วย!” โจเซฟพูดพลางดึงบรีแยนเดินมุ่งหน้าไปยังพระตำหนักเปอติ ทริอานง

ไม่นานนัก พระราชินีมารีก็ทรงลูบผมของพระโอรสด้วยความดีใจ ปรายพระเนตรมองบรีแยนที่ยืนขมวดคิ้วอยู่ข้างๆ แล้วตรัสอย่างเบิกบานว่า: “แม่ก็รู้ ว่าโจเซฟจะต้องเห็นด้วยที่จะจัดงานเฉลิมฉลองวันคล้ายวันพระราชสมภพอันยิ่งใหญ่ให้กับพระบิดาอันเป็นที่รักของลูกอย่างแน่นอน”

โจเซฟคล้อยตามคำตรัสของพระนาง ถวายพระพรพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 ก่อนจะกล่าวต่อ: “แต่พระองค์ก็ทรงทราบดี ว่าตอนนี้ชาวเมืองปารีสกำลังเป็นกังวลเรื่องปัญหาเสบียงอาหาร หากในเวลานี้จัดงานเฉลิมฉลองวันคล้ายวันพระราชสมภพกันอย่างเอิกเกริก ก็อาจจะสร้างความไม่พอใจให้กับประชาชนได้พ่ะย่ะค่ะ

“นอกจากนี้ เรื่องงบประมาณก็เป็นปัญหาเช่นกัน”

บรีแยนไม่คิดเลยว่าเรื่องจะพลิกผันแบบนี้ รีบพยักหน้ารัวๆ แสดงความเห็นด้วย

ส่วนพระราชินีก็เริ่มขมวดพระขนง: “แล้วลูกหมายความว่าอย่างไรล่ะ?”

โจเซฟยิ้ม: “เราต้องกำหนดธีมให้กับงานเฉลิมฉลองวันคล้ายวันพระราชสมภพของพระบิดาพ่ะย่ะค่ะ”

“ธีมหรือ?”

“ชาวเมืองปารีสจะได้รับรู้ข่าวสารที่ว่า กษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่จะทรงจัดงานเฉลิมฉลองวันคล้ายวันพระราชสมภพในธีม ‘บรรเทาทุกข์ผู้ประสบภัย'” โจเซฟกล่าว “งานเฉลิมฉลองจะต้องจัดให้ยิ่งใหญ่ เพื่อให้ส่งผลกระทบต่อผู้คนให้ได้มากที่สุด โดยจะเริ่มโหมโรงก่อนงานจริงล่วงหน้าครึ่งเดือน มีการแสดงฟรี และจะมีการแจกจ่ายอาหารฟรีในนามของกษัตริย์ทุกวัน

“และในช่วงวันคล้ายวันพระราชสมภพ ก็จะจัดให้มีงานออกร้านเพื่อบรรเทาทุกข์ในทุกๆ วัน โดยจะรณรงค์ให้เหล่าขุนนางร่วมกันบริจาค ชาวเมืองปารีสทุกคนสามารถเดินทางมาร่วมงานเฉลิมฉลองที่ลานกว้างของพระราชวังแวร์ซายส์ได้ และยังมีการจับรางวัลชิงโชคอะไรพวกนี้ด้วย

“รับรองเลยว่า ในช่วงเกือบหนึ่งเดือนนี้ ทั่วทั้งปารีสจะมีแต่เสียงหัวเราะอย่างมีความสุข จะไม่มีใครจำเรื่องภาวะขาดแคลนเสบียงได้เลยพ่ะย่ะค่ะ”

บรีแยนทำหน้าอมทุกข์กล่าวว่า: “ฝ่าบาท แต่นั่นต้องใช้เงินมหาศาลเลยนะพ่ะย่ะค่ะ”

“ไม่ต้องใช้เงินมากหรอก” โจเซฟตอบ “ค่าใช้จ่ายหลักๆ ของงานเฉลิมฉลองแบบนี้ จะหมดไปกับการจ้างคณะละคร คณะละครสัตว์มาแสดง งานเลี้ยงขนาดใหญ่ และการประดับตกแต่งพระราชวังแวร์ซายส์อะไรพวกนั้น

“ซึ่งเราสามารถตัดงบประมาณส่วนนี้ออกไปได้เลย”

พระราชินีมารีถึงกับเบิกพระเนตรกว้าง: “ถ้าไม่มีของพวกนั้น แล้วจะเรียกว่างานเฉลิมฉลองวันคล้ายวันพระราชสมภพได้อย่างไร?”

โจเซฟเตรียมแผนการมาตั้งแต่ระหว่างทางที่เดินมาที่นี่แล้ว จึงยิ้มแล้วทูลว่า: “สำหรับกิจกรรมในงานเฉลิมฉลอง เราสามารถจัดการแข่งขันสักสองรายการพ่ะย่ะค่ะ

“ให้เหล่าสตรีสูงศักดิ์มาร่วมแข่งขันร้องรำทำเพลง โดยเราเพียงแค่จัดเตรียมวงดนตรีหลวงไว้คอยบรรเลงประกอบ เหล่าสุภาพสตรีในพระราชวังแวร์ซายส์ที่มีความสามารถด้านการร้องรำทำเพลง ก็จะต้องขึ้นเวทีเพื่อประชันฝีมือกันอย่างแน่นอน โดยมีพระราชินีและเหล่าพระชายาในราชวงศ์เป็นคณะกรรมการตัดสิน ให้คะแนนกันสดๆ และจะมีผู้เชี่ยวชาญด้านดนตรีมาให้ข้อเสนอแนะ ในท้ายที่สุด ผู้ที่แสดงได้ยอดเยี่ยมที่สุดไม่กี่อันดับแรก ก็จะได้รับรางวัลจากพระหัตถ์ของพระราชินี ลูกเชื่อว่าพวกนางจะต้องแห่กันมาลงสมัครอย่างล้นหลามแน่นอนพ่ะย่ะค่ะ

“ส่วนทางฝั่งสุภาพบุรุษ ก็จัดให้มีการแข่งขันฟันดาบพ่ะย่ะค่ะ โดยมีกษัตริย์เป็นคณะกรรมการ และเป็นผู้มอบรางวัลให้กับผู้ชนะ

“แน่นอนว่า คณะละครสัตว์ก็ยังสามารถจ้างมาได้ เพียงแต่ให้พวกเขาแสดงคั่นเวลาระหว่างการแข่งขันเท่านั้น ค่าใช้จ่ายก็จะไม่มากเท่าไหร่พ่ะย่ะค่ะ”

เมื่อพระราชินีมารีทรงนึกภาพเหล่าสตรีสูงศักดิ์มารวมตัวกัน แล้วประชันเสียงร้องของตนเอง ในพระทัยก็รู้สึกตื่นเต้นอยากจะลองดูบ้าง จึงทรงพยักพระพักตร์อย่างเห็นด้วย

โจเซฟกล่าวต่อ: “ในวันคล้ายวันพระราชสมภพ กษัตริย์จะเสด็จประพาสรอบกรุงปารีส เพื่อรับการถวายพระพรจากประชาชน ดังนั้นงานเลี้ยงก็จะมีเพียงแค่งานเลี้ยงอาหารค่ำมื้อเดียว ซึ่งนี่แหละคือจุดเดียวที่จะต้องใช้เงินพ่ะย่ะค่ะ”

ตามปกติแล้ว งานเฉลิมฉลองวันคล้ายวันพระราชสมภพของกษัตริย์ จะต้องจัดงานเลี้ยงกันทั้งวันทั้งคืน นี่จึงเป็นสาเหตุที่ทำให้ต้องใช้เงินมหาศาล แต่ถ้าหากจัดแค่งานเลี้ยงอาหารค่ำ ค่าใช้จ่ายก็จะไม่มากเท่าใดนัก

“ส่วนเรื่องการประดับตกแต่งงานเฉลิมฉลอง พระราชวังแวร์ซายส์ก็เป็นสถานที่ที่หรูหราและวิจิตรบรรจงที่สุดในยุโรปอยู่แล้ว แค่ทำความสะอาดให้หมดจด แล้วก็ประดับประดาด้วยดอกไม้สดตามจุดต่างๆ ก็เพียงพอแล้วพ่ะย่ะค่ะ

“หัวใจสำคัญของงานเฉลิมฉลองคือผู้คน ขอเพียงแค่คนเยอะๆ คึกคัก ทุกคนต่างก็สนุกสนานไปกับงาน นั่นก็คืองานเฉลิมฉลองที่ดีแล้วพ่ะย่ะค่ะ”

บรีแยนแอบคำนวณค่าใช้จ่ายสำหรับงานเฉลิมฉลองตามที่มกุฎราชกุมารตรัสในใจ คาดว่าอย่างมากก็คงใช้เงินประมาณ 300,000 ลีฟร์ แถมยังไม่ทำให้ชาวเมืองปารีสรู้สึกไม่พอใจต่อราชวงศ์อีกด้วย จึงรีบแสดงความเห็นด้วยทันที: “ฝ่าบาทมกุฎราชกุมาร กระหม่อมคิดว่ารูปแบบการเฉลิมฉลองที่พระองค์ทรงเสนอมานั้น สมบูรณ์แบบมากพ่ะย่ะค่ะ”