ตอนที่ 110 ปะทะคารมกับเหล่า ‘ปราชญ์’

ภายในห้องรับรองทางทิศตะวันตกของมหาวิหาร ใบหน้าของอาร์ชบิชอปโบนมงต์เต็มไปด้วยความประหลาดใจ: “ฝ่าบาท จะทำเช่นนี้ได้อย่างไรพ่ะย่ะค่ะ?

“ของอย่างมันฝรั่ง ไม่มีทางที่จะไปปรากฏอยู่บนโต๊ะอาหารในวันปัสกาได้อย่างเด็ดขาดพ่ะย่ะค่ะ…”

สิ่งที่เขากำลังพูดถึง ก็คือฉากที่ปรากฏอยู่ในภาพวาดพระกระยาหารมื้อสุดท้าย ในวันปัสกา พระเยซูทรงประทับร่วมกับสาวกสิบสองคน เพื่อร่วมรับประทานอาหารมื้อสุดท้าย และตรัสต่อหน้าทุกคนว่า มีใครคนหนึ่งได้ทรยศพระองค์

โจเซฟยิ้มพลางกล่าวว่า: “อาร์ชบิชอปโบนมงต์ ท่านรู้ได้อย่างไร ว่าบนโต๊ะอาหารในวันนั้นไม่มีมันฝรั่ง?”

“เรื่องนี้…”

“ข้าจำได้ว่าในภาพวาดพระกระยาหารมื้อสุดท้ายในยุคแรกๆ พระผู้เป็นเจ้าทรงถือขนมปังไว้ในพระหัตถ์เพียงแผ่นเดียวเท่านั้น จนกระทั่งมาถึงภาพวาดอันเลื่องชื่อของเลโอนาร์โด ดา วินชี่ อาหารต่างๆ ถึงได้เริ่มมีความหลากหลายมากขึ้น ดังนั้น การจะเพิ่มอาหารเข้าไปอีกสักอย่าง ก็เป็นเรื่องที่ยอมรับได้ใช่ไหมล่ะ?”

บาทหลวงชั้นผู้ใหญ่คนหนึ่งที่อยู่ข้างๆ เอ่ยแทรกขึ้นมาอย่างระมัดระวัง: “ฝ่าบาทพ่ะย่ะค่ะ เท่าที่หม่อมฉันทราบมา ก่อนวันศุกร์ประเสริฐที่กรุงเยรูซาเลมไม่น่าจะมีมันฝรั่งนะพ่ะย่ะค่ะ…”

โจเซฟผุดลุกขึ้นยืนทันที แล้วเอ่ยด้วยความโกรธเกรี้ยว: “ท่านพูดจาเหลวไหลอะไรกัน? ท่านกำลังเคลือบแคลงในความรอบรู้และพลังอำนาจอันยิ่งใหญ่ของพระผู้เป็นเจ้าอย่างนั้นหรือ? ในโลกนี้ จะมีของที่พระผู้เป็นเจ้าไม่เคยเสวย หรือไม่เคยทอดพระเนตรเห็นได้อย่างไร? นับประสาอะไรกับมันฝรั่งที่แม้แต่ท่านก็ยังเคยกินมาแล้ว!”

บาทหลวงคนนั้นตกใจกลัว รีบถอยกรูดกลับไปทันที พลางทำเครื่องหมายกางเขนที่หน้าอกอย่างเอาเป็นเอาตาย ปากก็เอาแต่พร่ำสวดขอให้พระผู้เป็นเจ้าทรงยกโทษให้กับบาปของเขา เขาไม่ได้มีเจตนาจะลบหลู่พระผู้เป็นเจ้าเลยแม้แต่น้อย

อาร์ชบิชอปโบนมงต์อึ้งไปครู่หนึ่ง ก่อนจะนึกหาช่องโหว่เจอ จึงรีบเอ่ยว่า: “ฝ่าบาทพ่ะย่ะค่ะ ของอย่างมันฝรั่ง ไม่เคยปรากฏอยู่ในคัมภีร์ไบเบิลเลยพ่ะย่ะค่ะ ดังนั้น หม่อมฉันจึงคิดว่ามันไม่เหมาะสมที่จะนำไปวาดไว้ในภาพพ่ะย่ะค่ะ”

โจเซฟหันกลับมาส่งยิ้มอันเป็นมิตรให้เขา: “ท่านอาร์ชบิชอป ชาที่ท่านดื่มอยู่ทุกวัน ก็ไม่เคยปรากฏในคัมภีร์ไบเบิลเช่นกัน ข้าวโพดที่พวกคนจนในปารีสใช้ประทังชีวิต ก็ไม่เคยถูกบันทึกไว้ในคัมภีร์ไบเบิลเหมือนกัน แต่ของพวกนี้ก็เป็นสิ่งที่พระผู้เป็นเจ้าทรงประทานให้กับเราทั้งสิ้น สิ่งที่เราทำได้ก็มีเพียงการขอบคุณพระผู้เป็นเจ้าเท่านั้น อาเมน”

เขาทำเครื่องหมายกางเขนที่หน้าอกตามสัญชาตญาณ บรรดานักบวชรอบๆ ก็รีบทำเครื่องหมายกางเขนตามทันที: “อาเมน”

“แต่ว่า” โบนมงต์ที่คอยอธิบายพระคัมภีร์ให้กับผู้ศรัทธามานานหลายสิบปีและไม่เคยพ่ายแพ้ให้กับใครมาก่อน กลับยังไม่เคยเจอใครที่มีมุมมองแปลกประหลาดเหมือนมกุฎราชกุมารมาก่อนเลย เขาจึงรีบนำเอาความเป็นมืออาชีพของนักบวชออกมาใช้โต้แย้งทันที “ฝ่าบาทพ่ะย่ะค่ะ แม้ว่าจะมีของหลายอย่างที่ไม่ได้ถูกบันทึกไว้ในคัมภีร์ไบเบิล แต่พวกเราก็สามารถค้นหาสิ่งที่เป็นประเภทเดียวกันกับมันในคัมภีร์ไบเบิลได้นะพ่ะย่ะค่ะ

“อย่างเช่นชา มันก็จัดอยู่ในประเภทใบไม้ ส่วนข้าวโพดก็จัดอยู่ในประเภทธัญพืช ขอเพียงแค่เป็นประเภทเดียวกัน…”

โจเซฟทำการบ้านมาเป็นอย่างดีระหว่างการเดินทาง จึงรีบตอบทันทีว่า: “ท่านอาร์ชบิชอป ท่านพูดได้ถูกต้องแล้ว ในคัมภีร์ไบเบิลได้บันทึกไว้ว่ารากของต้นโรเทมสามารถใช้เป็นอาหารได้ และมันฝรั่งก็จัดอยู่ในประเภทเดียวกันกับของสิ่งนั้น ท่านดูสิ มันก็เป็นก้อนที่ขุดขึ้นมาจากใต้ดินเหมือนกันนี่นา”

“มันไม่ใช่แบบนั้น…”

บาทหลวงชั้นผู้ใหญ่คนอื่นจึงเอ่ยขึ้นอย่างเชื่องช้า: “ฝ่าบาท พืชผลที่รับประทานได้บนโลกใบนี้ ล้วนเกิดจากการผสมพันธุ์ระหว่างตัวผู้และตัวเมียทั้งสิ้น ไม่ว่าจะเป็นธัญพืช ข้าวโพด หรือชา ก็ล้วนเป็นเช่นนั้น แต่มันฝรั่งกลับไม่มีการแบ่งแยกเพศ เพียงแค่หั่นมันออกเป็นชิ้นๆ ก็สามารถเพาะพันธุ์ต่อไปได้ นี่มันแสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่ามันคือสิ่งของลบหลู่…”

โจเซฟหันกลับมา ยิ้มพลางกล่าวว่า: “ท่านสามารถไปปรึกษาเรื่องนี้กับเคานต์ลามาร์กได้นะ ข้าเชื่อว่าเขาจะยินดีที่จะอธิบายให้ท่านฟังอย่างแน่นอน”

โบนมงต์ถลึงตาใส่บาทหลวงคนนั้น เขาเป็นคนที่มีความรู้กว้างขวาง ย่อมต้องรู้ดีว่ามันฝรั่งก็มีดอกและเมล็ดเช่นกัน เพียงแต่เพราะมันโตช้าเกินไป ผู้คนจึงไม่นิยมปลูกกันก็เท่านั้น

โจเซฟเห็นเหล่านักบวชไม่พูดอะไรแล้ว จึงโบกมืออย่างแรง แล้วกล่าวว่า: “ทุกสิ่งทุกอย่างบนโลกใบนี้ ล้วนถูกสร้างขึ้นและถูกประทานมาโดยพระผู้เป็นเจ้า มันฝรั่งก็เช่นกัน

“เชื่อว่าทุกท่านคงจะทราบดี ว่ามันฝรั่งได้ช่วยชีวิตผู้คนนับไม่ถ้วนในปรัสเซีย ออสเตรีย และที่อื่นๆ สิ่งนี้แสดงให้เห็นว่า มันคืออาหารที่พระผู้เป็นเจ้าทรงประทานมาเพื่อช่วยเหลือมนุษย์โลก มันคือความเมตตาของพระผู้เป็นเจ้า

“ภารกิจของพวกท่าน ก็คือการทำให้มนุษย์โลกยอมรับพระเมตตาของพระผู้เป็นเจ้า เพื่อให้พวกเขารู้สึกซาบซึ้งและศรัทธามากยิ่งขึ้นไม่ใช่หรือ?”

เขาเหลือบมองบรรดานักบวชชั้นผู้น้อยจำนวนมากที่กำลังแอบฟังอยู่นอกห้อง ก่อนจะเอ่ยเสียงดังว่า: “ในครั้งนี้ ไม่ใช่แค่การเพิ่มมันฝรั่งสองหัวเข้าไปในภาพวาดเท่านั้น แต่รัฐบาลได้ตัดสินใจที่จะส่งเสริมการปลูกมันฝรั่งให้ครอบคลุมทั่วประเทศฝรั่งเศส ซึ่งเรื่องนี้จำเป็นต้องได้รับความช่วยเหลือจากคริสตจักร ในการไปอธิบายให้ชาวนาฟังว่านี่คือพระเมตตาของพระผู้เป็นเจ้า นักบวชทุกคนที่ช่วยเหลือในการส่งเสริม จะได้รับเงินอุดหนุนเดือนละสิบลีฟร์

“นอกจากนี้ หากในพื้นที่ที่พวกท่านรับผิดชอบอยู่ ประชาชนให้การยอมรับมันฝรั่งเป็นอย่างดี โบสถ์ที่อยู่ในพื้นที่นั้นก็จะได้รับเงินรางวัลอีกสามร้อยลีฟร์ด้วย”

โบนมงต์มองดูนักบวชที่อยู่นอกห้องซึ่งกำลังทำท่าทางดีใจอย่างออกหน้าออกตา เขาลังเลอยู่นาน ในที่สุดก็ถอนหายใจยาว แล้วกล่าวกับโจเซฟว่า: “มกุฎราชกุมาร บางทีพระองค์อาจจะตรัสถูกต้อง มันฝรั่งสามารถนำไปวาดเพิ่มในภาพพระกระยาหารมื้อสุดท้ายได้พ่ะย่ะค่ะ”

เขาแอบส่ายหน้าอยู่ในใจอย่างเงียบๆ: เพียงแต่ว่า มันก็คงจะไม่ได้ผลอะไรหรอก ต่อให้คริสตจักรจะเห็นด้วย แต่คนพวกนั้นก็คงไม่มีทางยอมให้มีมันฝรั่งปลูกอยู่บนที่ดินของตัวเองอยู่ดี

ไม่นานนัก ภาพพระกระยาหารมื้อสุดท้ายฉบับปรับปรุงใหม่ ก็ปรากฏขึ้นในร้านขายภาพวาดสีน้ำมันในปารีส ภายในภาพ บนจานที่อยู่ตรงหน้าพระเยซู มีมันฝรั่งเพิ่มขึ้นมาสองหัวอย่างชัดเจน และตรงหน้าเปโตรก็มีชามใส่มันฝรั่งบดใบเล็กเพิ่มเข้ามาด้วย

หนังสือพิมพ์ยักษ์ใหญ่ในปารีสก็เริ่มตีพิมพ์ภาพวาดนี้เช่นกัน แม้ว่ามันจะเป็นภาพขาวดำ และการแกะสลักแม่พิมพ์ก็ไม่ได้ประณีตมากนัก แต่ก้อนกลมๆ ขรุขระสองก้อนนั้น ใครมองก็รู้ว่ามันคือมันฝรั่ง

บริเวณหน้าร้านมันฝรั่งเกลียวทอร์นาโดของพ่อครัวหลวงบาร์นาเบ ชาวเมืองต่างก็ยังคงลังเลอยู่ ความคุ้นชินที่มีมาเป็นร้อยปี ไม่ใช่สิ่งที่จะเปลี่ยนกันได้ง่ายๆ หรอกนะ

ทว่า มีผู้คนที่ครอบครัวกำลังลำบากอย่างหนัก เมื่อเห็นว่าเด็กเร่ร่อนที่เคยกินมันฝรั่งไปเมื่อหลายวันก่อน ก็ยังคงวิ่งเล่นอย่างมีความสุข โดยไม่มีอาการอาหารเป็นพิษ หรือล้มป่วยเลยแม้แต่น้อย พวกเขาก็อดไม่ได้ที่จะรู้สึกหวั่นไหว

ในที่สุดก็มีคนที่ยอมเสี่ยงตาย ลองกินมันฝรั่งทอดฟรีๆ เข้าไปหนึ่งไม้ แล้วก็ต้องร้องอุทานออกมาด้วยความอร่อย

ในพื้นที่อื่นๆ ของปารีส มันฝรั่งบด หรือเฟรนช์ฟรายส์ ที่ถูกทำขึ้นโดยพ่อครัวหลวง ก็ถูกคนมารับไปฟรีๆ อย่างรวดเร็วเช่นกัน แม้ว่าคนที่กล้าลิ้มลองจะยังมีจำนวนน้อยอยู่ แต่เขื่อนขนาดยักษ์ที่มองไม่เห็นนั้น ก็เริ่มเกิดรอยร้าวขึ้นมาบ้างแล้ว

ในขณะเดียวกัน ทั้งในและนอกพระราชวังทุยเลอรี ก็กำลังเต็มไปด้วยบรรยากาศการทำงานอันแสนคึกคักและวุ่นวาย

ช่างไม้ ช่างก่ออิฐ และช่างทำกระจกนับร้อยคน กำลังช่วยกันซ่อมแซมประตูหน้าต่าง กำแพง และโคมระย้า เนื่องจากถูกปล่อยทิ้งร้างมานานเกินไป ทำให้ห้องกว่าสองพันห้อง ต้องได้รับการซ่อมแซมไปมากกว่าแปดส่วนเลยทีเดียว

เฟรแซล ประธานหอการค้าปารีสที่แต่งกายอย่างพิถีพิถัน แต่หมวกสามเหลี่ยมบนศีรษะกลับเต็มไปด้วยฝุ่น กำลังสั่งการให้ลูกน้องคอยประสานงานเรื่องการจัดสรรบุคลากรและทรัพยากร

ในฐานะประธานคณะกรรมการเตรียมการปารีสแฟชั่นวีคที่เพิ่งจะจัดตั้งขึ้นมาได้ไม่นาน ดวงตาสีน้ำตาลของเขาเต็มไปด้วยเส้นเลือดฝอย แต่กลับไม่มีทีท่าว่าจะอยากไปพักผ่อนเลยแม้แต่น้อย

ภายใต้คำสั่งของมกุฎราชกุมาร คณะกรรมการเตรียมการได้จัดทำแผนงานเพื่อซ่อมแซมพระราชวังทุยเลอรีให้เสร็จสิ้นภายในหนึ่งเดือน และในตอนนี้งบประมาณจากคลังก็พร้อมแล้ว จึงเป็นช่วงเวลาที่ทุกคนกำลังทุ่มเททำงานกันอย่างเอาเป็นเอาตาย

ทางฝั่งตะวันออกของลานกว้างหน้าพระราชวัง แคตวอล์กขนาดใหญ่ที่ทำจากไม้เมเปิล ซึ่งมีความยาวกว่าห้าสิบเมตร ก็ใกล้จะสร้างเสร็จไปกว่าครึ่งแล้ว คนงานจำนวนมหาศาลกำลังช่วยกันขนย้ายวัสดุขึ้นลงราวกับฝูงมด

เฟรแซลจ้องมองทุกสิ่งทุกอย่างด้วยความตื่นเต้น เขารู้ดีว่า มหกรรมแฟชั่นวีคในครั้งนี้ จะนำพาอะไรมาสู่ปารีสบ้าง

มันคือความเจริญรุ่งเรือง!

คือชื่อเสียง!

และยิ่งไปกว่านั้น มันคือผลประโยชน์อันมหาศาล!

และในห้องโถงใหญ่แห่งหนึ่งทางตำหนักตะวันตกของพระราชวังทุยเลอรี โจเซฟมองดูหญิงสาวหลายสิบคนที่มีใบหน้าสะสวย แต่กลับมีท่วงท่าการเดินที่แปลกประหลาด และมีท่าทางที่พิสดารอยู่ตรงหน้า เขาอดไม่ได้ที่จะเอามือกุมขมับแล้วส่ายหน้า