ตอนที่ 390 สงครามลับระหว่างอังกฤษและฝรั่งเศส

มาร์ควิสเวย์ลสลีย์ถูกตอกกลับจนรู้สึกเหมือนมีโคลนมาจุกอยู่ที่อก เขาต้องสูดลมหายใจเข้าลึกๆ อย่างแรง จึงพยักหน้าและกล่าวว่า:

“ใช่แล้ว แม้พวกเราจะเผชิญกับความท้าทายเล็กๆ น้อยๆ ในตะวันออกไกล แต่บริษัทอินเดียตะวันออกก็ได้เพิ่มกำลังทหารขนานใหญ่แล้ว อีกไม่นานพวกคนพื้นเมืองในมัยซอร์ก็จะถูกลงโทษ”

“ที่แท้ท่านก็มาเพื่อแจ้งข่าวดีเรื่องกองทัพอังกฤษที่ไร้พ่ายให้ข้าทราบนี่เอง” ตาแลร็องทำหน้าโอเวอร์ “ถ้าเป็นเช่นนั้น ดูเหมือนว่าเรื่องทางตะวันออกไกล พวกเราก็ไม่มีอะไรต้องคุยกันแล้วสิ โอ้ ขอแสดงความยินดีล่วงหน้ากับชัยชนะอันรุ่งโรจน์ของกษัตริย์อังกฤษด้วยนะ!”

เวย์ลสลีย์มองดูท่าทีน่าหมั่นไส้ของเขา ก็อยากจะทิ้งท้ายว่า “คอยดูก็แล้วกัน” แล้วสะบัดแขนเสื้อเดินหนีไปเลยจริงๆ

ทว่า เขาก็นึกขึ้นได้ทันทีว่า เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว บริษัทอินเดียตะวันออกของอังกฤษเพิ่งจะออกพันธบัตรพิเศษมูลค่า 1.7 ล้านปอนด์ เงินก้อนนี้ถูกนำมาใช้เพื่อแก้ปัญหาในมัยซอร์โดยเฉพาะหากคำนวณตามอัตราแลกเปลี่ยนในปัจจุบัน นั่นถือเป็นเงินก้อนโตถึงกว่า 42 ล้านลีฟร์เลยทีเดียว

และนี่เป็นเพียงพันธบัตรลอตแรกเท่านั้น หลังจากจ่ายเงินเดือนให้ทหารที่ส่งไปเพิ่ม ซื้ออาวุธ เสบียง และช่วยเหลือพันธมิตรในอินเดีย เงินก็แทบจะหมดแล้ว เดือนหน้าอาจจะต้องออกพันธบัตรเพิ่มอีกอย่างน้อย 8 แสนปอนด์

ต้องรู้ไว้ว่า ราชนาวีอังกฤษ ภายใต้คำขอของบริษัทอินเดียตะวันออก ได้ส่งเรือรบถึง 25 ลำ บรรทุกทหารนาวิกโยธินกว่า 5,000 นาย เดินทางไปยังเอเชียใต้เพื่อช่วยต้านทานกองทัพมัยซอร์ เรือรบและทหารเหล่านี้ที่เดินทางไปรบไกลกว่าหมื่นไมล์ทะเล ล้วนเป็นตัวผลาญเงินชั้นยอดทั้งสิ้น

หากบริษัทอินเดียตะวันออกทำการรบกับมัยซอร์ได้ไม่ราบรื่น การขาดทุนย่อยยับก้อนนี้ก็จะทำให้หุ้นของบริษัทอินเดียตะวันออกร่วงระนาว ในขณะเดียวกัน เนื่องจากเส้นทางค้าขายระหว่างอังกฤษกับอินเดียได้รับผลกระทบจากสงคราม รายได้ของบริษัทอินเดียตะวันออกก็จะมีปัญหาตามไปด้วย

ต้องรู้ไว้ว่า บริษัทอินเดียตะวันออกไม่ได้เป็นเพียงบริษัทธรรมดา แต่มันคือ “เครื่องปั๊มเลือด” ที่สำคัญที่สุดของจักรวรรดิอังกฤษ ซึ่งคอยสูบฉีดเม็ดเงินมหาศาลให้กับอังกฤษในแต่ละปี สถานการณ์การทำกำไรของบริษัท จะเป็นตัวตัดสินโดยตรงว่ารัฐบาลอังกฤษจะมีงบประมาณเกินดุลหรือไม่

ที่สำคัญยิ่งกว่านั้นก็คือ ชาวอังกฤษ โดยเฉพาะชนชั้นสูงในสังคมอังกฤษซึ่งรวมถึงสมาชิกรัฐสภาแทบทุกคนต่างก็เป็นผู้ถือหุ้นของบริษัทอินเดียตะวันออกกันทั้งนั้น

หากหุ้นของบริษัทอินเดียตะวันออกพังทลาย ชาวอังกฤษที่กระเป๋าฉีกก็จะเตะพรรคทอรีลงจากอำนาจทันที แม้แต่พระเจ้าจอร์จที่ 3 ซึ่งสนับสนุนพิตต์ผู้ลูกอย่างสุดตัว ก็จะต้องสูญเสียบารมีทางการเมืองไปด้วย

เวย์ลสลีย์รู้ดีว่า ภารกิจของเขาในการเดินทางครั้งนี้ คือการเจรจาเพื่อให้ได้มาซึ่งสภาพแวดล้อมทางสงครามที่ดีที่สุดสำหรับบริษัทอินเดียตะวันออกในอินเดีย ตอนนี้เขาจำเป็นต้องอดทนกับไอ้คนขาเป๋นี่ไปก่อน

เขาครุ่นคิดเล็กน้อย ใบหน้าปรากฏรอยยิ้ม: “อาร์ชบิชอปผู้ทรงเกียรติ ท่านก็รู้ การเอาชนะมัยซอร์ก็แค่ปัญหาเรื่องการทุ่มเงินเท่านั้น โชคดีที่อังกฤษสามารถหาเงินจำนวนแค่นี้มาได้อย่างง่ายดาย”

เขาโน้มตัวไปข้างหน้า มองไปที่ตาแลร็องแล้วกล่าวว่า: “แต่สำหรับการลงทุนในตูนิสนั้น สำหรับประเทศของท่าน ถือเป็นภาระทางการคลังที่หนักอึ้งมาก

“โอ้ หากข้าคำนวณผิด ก็ขอให้ท่านชี้แนะด้วย การคลังของประเทศท่านน่าจะสามารถพยุงสถานการณ์ในแอฟริกาเหนือได้ถึงแค่สิ้นปีนี้เท่านั้น อ้อ ข้าได้ยินมาว่า พวกท่านเตรียมจะลงทุนสร้างโรงถลุงเหล็กขนาดใหญ่ในลักเซมเบิร์กด้วย ซึ่งนี่จะยิ่งเบียดเบียนงบประมาณทางทหารเข้าไปอีก บางทีอาจจะอยู่ไม่ถึงสิ้นปีด้วยซ้ำ”

“ท่านถึงกับเชี่ยวชาญเรื่องการเงินด้วย ช่างน่าเลื่อมใสจริงๆ” ตาแลร็องทำท่าทีไม่ใส่ใจนัก

“โชคดีที่ตูนิสอยู่ใกล้กับฝรั่งเศสมาก สรุปแล้วก็คงใช้เงินไม่เท่าไหร่หรอก

“แล้วพวกท่านทุ่มงบไปกับเรื่องที่อินเดียในครั้งนี้เท่าไหร่ล่ะ? 2 ล้านปอนด์หรือ?”

เขายิ้มพร้อมกับโบกมือ: “แน่นอน สิ่งนี้สำหรับบริษัทอินเดียตะวันออกที่มั่งคั่งแล้ว ย่อมไม่ถือเป็นอะไร ก็แค่ ‘ภาษีภายใน’ ของเวลาไม่ถึงครึ่งปีเท่านั้นเอง [หมายเหตุ 1]”

“ภาษีภายใน” ที่ว่านี้ ก็คือผลกำไรที่บริษัทอินเดียตะวันออกจ่ายให้กับรัฐบาลอังกฤษ ซึ่งยังไม่รวมถึงเงินปันผลที่จ่ายให้กับผู้ถือหุ้น นี่แสดงให้เห็นว่าความสามารถในการทำเงินของบริษัทอินเดียตะวันออกนั้นน่าทึ่งเพียงใด

ตาแลร็องพูดพลางสบตากับรัฐมนตรีต่างประเทศอังกฤษ: “ท่านดูสิ ประเด็นสำคัญก็คือ ฝรั่งเศสสามารถรับมือกับการสูญเสียแอฟริกาเหนือได้ ท้ายที่สุดแล้ว พวกเราก็ไม่ได้ทุ่มเงินไปที่ตูนิสมากมายอะไร ถึงขนาดมีคนไปซื้อที่ดินที่นั่นไม่มากนักเลยด้วยซ้ำ

“แล้วอังกฤษล่ะ จะสามารถโบกมือลาอินเดียอย่างไม่ไยดีเหมือนกับพวกเราได้ไหม?”

เวย์ลสลีย์ถึงกับชะงักไปทันที ไอ้คนขาเป๋พูดถูก อังกฤษทนรับความสูญเสียไม่ไหว เขาถึงต้องมานั่งรับความอัปยศที่ปารีสนี่ไงล่ะ

เขาพยายามรักษาใบหน้าเปื้อนยิ้ม แกล้งทำเป็นหยิบถ้วยชาขึ้นมาดื่ม เพื่อหลบเลี่ยงสายตาที่กดดันของตาแลร็อง: “ดังนั้น พวกเราทั้งสองประเทศจึงไม่มีความจำเป็นต้องผลาญงบประมาณไปกับเรื่องที่ไม่เกี่ยวกับตัวเองต่อไปแล้ว ไม่ใช่หรือ?”

นี่ถือเป็นการพูดตรงๆ แล้วว่า อังกฤษจะหยุดสนับสนุนแอลเจียร์และตริโปลี ส่วนฝรั่งเศสก็หยุดสนับสนุนมัยซอร์ ต่างคนต่างประหยัดเงินแล้วไปใช้ชีวิตของตัวเองซะ

ตาแลร็องพยักหน้า: “ข้อเสนอของท่านมีประโยชน์มาก ถ้าเช่นนั้น อังกฤษก็น่าจะยอมรับผลประโยชน์ของฝรั่งเศสในกลุ่มประเทศมาเกร็บอย่างเป็นทางการแล้วใช่ไหม?”

มาร์ควิสเวย์ลสลีย์แทบอยากจะเอาไม้เท้าฟาดไอ้คนขาเป๋นี่จริงๆ ฝรั่งเศสของพวกแกก็แค่ฉวยโอกาสช่วงชุลมุนยึดตูนิสมาได้เท่านั้น นี่อ้าปากก็กวาดเอาประเทศในมาเกร็บเข้าไปหมดเลยงั้นหรือ? ในนั้นยังรวมถึงโมร็อกโกด้วยนะ นั่นมันเขตอิทธิพลของจักรวรรดิอังกฤษเรานะเว้ย!

“นี่มันไม่สมเหตุสมผลเอาเสียเลย” เขาส่ายหน้า “อย่างมากก็ยอมรับอิทธิพลของฝรั่งเศสในตูนิสเท่านั้น”

“บางที ประเทศของข้าอาจจะสานสัมพันธ์ทางการทูตกับมัยซอร์ก็เป็นเรื่องที่ไม่เลวนะ”

“ถ้าเป็นเช่นนั้น ราชนาวีอังกฤษก็จะสามารถปิดล้อมช่องแคบยิบรอลตาร์ได้ทุกเมื่อ!”

“ข้าสงสัยจริงๆ ว่าในขณะที่ประเทศของท่านกำลังหัวหมุนอยู่ในอินเดีย จะยังมีเรี่ยวแรงมาป้วนเปี้ยนอยู่ในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนอีกหรือ…”

“เมื่อถูกท้าทาย ความน่าเกรงขามของจักรวรรดิอังกฤษจะทำให้ทุกคนต้องประหลาดใจ”

“เอาเถอะ งั้นก็ไม่นับโมร็อกโก ทว่า ประเทศของข้าต้องการสิทธิ์ในการค้าขายที่คาร์นาติกในอินเดีย”

“ความโลภของท่านมันมากเกินไปแล้ว มันจะส่งผลเสียต่อสุขภาพนะท่านอาร์ชบิชอป ฟังข้านะ ให้มัยซอร์ถอนทหาร ฝรั่งเศสได้ตูนิสไป แบบนี้ดีต่อทุกคน”

คาร์นาติกเป็นรัฐขนาดใหญ่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของอินเดีย มีขนาดใหญ่กว่าปอนดิเชอร์รีซึ่งเป็นฐานที่มั่นของฝรั่งเศสในอินเดียหลายสิบเท่า สิ่งนี้จะทำลายการผูกขาดการค้าของอังกฤษในอินเดีย ซึ่งชาวอังกฤษยอมตายก็ไม่มีทางตกลงแน่นอน

แน่นอนว่า ตาแลร็องก็แค่ตั้งราคาเผื่อต่อเท่านั้น กองเรือของฝรั่งเศสในตอนนี้ยังไม่แข็งแกร่งพอที่จะคุ้มครองการค้าไปจนถึงตะวันออกไกลได้

“งั้นก็คืนดอมินิกากับแอนติกาให้ประเทศของข้าสิ…” ตาแลร็องพูดถึงเกาะเล็กๆ สองเกาะในทะเลแคริบเบียน ที่ผลิตอ้อย

“ไม่ ท่านเข้าใจผิดแล้ว มัยซอร์แลกกับตูนิส นี่คือข้อเสนอสุดท้ายของข้า…”

…

หลังจากสุนัขจิ้งจอกเฒ่าทั้งสองได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันอย่าง “จริงใจและลึกซึ้ง” แล้ว การเจรจาก็จบลงท่ามกลางบรรยากาศที่ “ชื่นมื่น” โดยไม่มีการบรรลุข้อตกลงใดๆ ทั้งสิ้น

ในความเป็นจริง นี่คือเรื่องปกติของการเจรจาทางการทูต ต่างฝ่ายต่างก็พยายามหยั่งเชิงดูไพ่ตายของอีกฝ่ายก่อน จากนั้นก็กลับไปใช้กลยุทธ์ของตัวเอง แล้วค่อยกลับมาคุยกันใหม่ จนกว่าจะมีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่ต้องการทุ่มเททรัพยากรอีกต่อไป…

เวย์ลสลีย์ออกจากพระราชวังแวร์ซายส์ด้วยสีหน้ามืดทะมึน พอขึ้นรถม้าก็เขียนจดหมายถึงลอร์ดทาร์มัธ ทูตพิเศษของอังกฤษประจำประเทศในแถบมาเกร็บ เพื่อให้เขากระตุ้นให้แอลเจียร์และตริโปลีกดดันตูนิสต่อไป

จากนั้นเขาก็เขียนจดหมายถึง คอร์นวอลลิส ข้าหลวงใหญ่อินเดีย เพื่อให้เขารวบรวมกำลังทั้งหมดไปคว้าชัยชนะครั้งใหญ่มาให้ได้เสียก่อน เพื่อเพิ่มไพ่ต่อรองให้ตนเองเมื่อต้องเผชิญหน้ากับชาวฝรั่งเศส

ในขณะเดียวกัน ในห้องบรรทมของมกุฎราชกุมาร ตาแลร็องก็กำลังรายงานเนื้อหาการเจรจาให้โจเซฟฟังเช่นกัน

[หมายเหตุ 1] ตรงนี้ตาแลร็องใช้คำพูดที่เกินจริง อันที่จริงในช่วงปลายศตวรรษที่ 18 ภาษีภายในที่บริษัทอินเดียตะวันออกส่งกลับอังกฤษจะอยู่ที่ประมาณ 3 ล้านกว่าปอนด์ต่อปี